Thái Lan: Thần chim cánh vàng Garuda

Ở Thái Lan, nhà vua không khác gì một vị thần, và vương quyền của họ là thần thánh. Chim thần Garuda tượng trưng cho sức mạnh thiêng liêng và quyền lực vô hạn của nhà vua trên khắp vương quốc Thái Lan.

Physical location map of Thailand.
(maphill.com)

Thái Lan nằm ở vùng Đông Nam Á, do vị trí địa lý, văn hóa Thái Lan luôn chịu ảnh hưởng từ Ấn Độ và Trung Quốc cũng như từ những nước láng giềng Đông Nam Á khác. Theo sử sách Thái Lan, người Thái xuất xứ từ vùng núi Altai, đông bắc tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc từ 4500 năm trước, sau đó di cư dần xuống vùng đất hiện nay là Thái Lan.

Vào năm 1238, người Thái thành lập một vương quốc Phật giáo tên Sukhothai (ở miền Bắc Thái Lan), dần thay thế vai trò của Đế chế Khmer đang tàn lụi. Dưới triều đức vua vĩ đại nhất của mình, vua Ramkhamhaeng, người Sukhothai đã xâm chiếm lãnh thổ của người Khmer đến tận miền Nam Nakhon Si Thammarat. Ramkhamhaeng là vị vua có công rất lớn trong việc sáng tạo nên chữ viết Thái và khiến Phật giáo Nam Tông trở thành quốc giáo của Thái Lan đến tận ngày hôm nay. Nhưng sau cái chết của ông vào năm 1300 đã báo hiệu sự suy đồi của đế quốc Sukhothai.

Ramkhamhaeng
Vua Ramkhamhaeng (civilization.wikia.com)

Cuối cùng một nhà nước mới ra đời vào năm 1378, nó tấn công và chiếm đóng Sukhothai. Từ đó trở đi vương quốc Ayuthaya, được thành lập vào năm 1350, trở thành nhà nước hùng mạnh nhất trong số tất cả những vương quốc Thái từng tồn tại. Năm 1431, quân Xiêm cướp phá Angkor. Nhiều bảo vật và trang phục của văn hóa Hindu đã được họ đem về kinh đô Ayutthaya, lễ nghi và cách ăn mặc của người Khmer được dung nhập vào thượng tầng văn hóa Xiêm. Trong khoảng 400 năm, từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 18, giữa người Thái và người Miến Điện láng giềng luôn xảy ra các cuộc chiến tranh và kinh đô Ayuthaya bị hủy diệt ở thế kỷ 18.

Buddha_Yodfa_Chulaloke_portrait
Vua Rama I (wikipedia.org)

Năm 1782, vua Rama I lên ngôi, mở ra vương triều Chakri và chọn Bangkok (hay ‘Thành phố của các thiên thần’) làm kinh đô, cho xây dựng thành phố theo kiểu mẫu Ayutthaya. Ông cũng làm hồi sinh nền nghệ thuật và văn hóa Thái Lan, một phần dựa vào trí nhớ của những người già cả đã đào thoát được khi Ayutthaya bị hủy diệt.

Sau cuộc Cách mạng tư sản năm 1932 do một nhóm sĩ quan trẻ lãnh đạo, Thái Lan chuyển từ chế độ quân chủ chuyên chế sang chế độ quân chủ lập hiến. Ngày 5/12/1932 vua Rama VII đã thông qua bản hiến pháp đầu tiên của Thái Lan. Cuối cùng, vào thập niên 1980, Thái Lan chuyển hướng sang con đường nghị viện.

Quốc huy và biểu tượng quốc gia của Thái Lan là Garuda, một sinh vật huyền thoại trong thần thoại Hindu và Phật giáo nguyên thủy.

2000px-Garuda_Emblem_of_Thailand
Quốc huy Thái Lan (wikipedia.org)

1. Garuda trong Ấn Độ giáo

Garuda (hay Kim sí điểu) là một loài chim thần trong Ấn Độ giáo có ảnh hưởng sang Phật giáo Nam tông. Ngày nay chúng ta dễ dàng thấy hình tượng chim thần Garuda trong những kiến trúc chùa chiền của Phật giáo Nam tông ở Việt Nam, Thái Lan, Campuchia (những con chim Garuda nâng đỡ mái chùa)… .

garuda-the-protector
Garuda nâng đỡ mái chùa (baomoi.com)
naga_by_anastasiareddress-d6vigl1
Loài rắn Naga (pinterest.com)

Trong Ấn Độ giáo, Garuda là một vị thần, chúa tể của các loài chim và là vật cưỡi của thần Bảo tồn Vishnu. Trong trường thi anh hùng ca Mahabharata, Garuda là con của Kasyapa, một nhà hiền triết quyền uy, có nhiều vợ, nhưng 2 người vợ được yêu chuộng nhất là 2 chị em Vinata và Kadru. Kadru đã cầu xin Kasyapa ban cho mình nhiều con, do đó, cô đã sinh ra được 1000 con rắn Naga, sinh sống ở thế giới bên dưới sâu trong đại dương.

Vinata cũng cầu xin chồng ban cho 2 người con nhưng có sức mạnh hơn hẳn những đứa con của Kadru. Vinata sinh ra được 2 quả trứng. Vinata đã chờ đợi đến 500 năm nhưng quả trứng vẫn không có động tĩnh gì. Mất hết kiên nhẫn và quá tò mò, Vinata đã làm vỡ một trong 2 quả trứng để xem cái gì đang diễn ra bên trong. Quả trứng nở ra một đứa trẻ đã phát triển phần thân trên nhưng không có chi dưới. Biết mẹ là người đã gây nên sự méo mó, dị dạng, đứa trẻ vô cùng giận dữ. Vị này đã thốt ra lời nguyền rủa: Mẹ Vinata sẽ trở thành người hầu, nô lệ cho người chị em Kadru trong suốt 500 năm, rồi bay đi. Cuối cùng vị này trở thành người đánh xe ngựa Aruna cho thần Mặt trời Surya.

surya___god_of_sun_by_molee-d7v4d9i
Thần mặt trời Surya và người lái xe ngựa Aruna (pinterest.com)

Quả trứng thứ 2 của Vinata 500 năm sau cũng nở và đó là Garuda. Ngay khi nở ra, Garuda vụt sáng như một ngọn lửa lớn của vũ trụ, sở hữu một hình thể khổng lồ: sải cánh khuất lấp cả bầu trời, mỗi cái vỗ cánh khiến Trái đất rung lắc dữ dội, có khả năng hủy diệt toàn bộ thế giới và kết thúc mọi thời đại. Thậm chí các vị thần còn lẫn lộn ánh sáng rực rỡ phát ra từ thân vàng kim của Garuda với ánh nắng chói chang của mặt trời. Quá khiếp sợ, chư thần đã phải cầu xin Garuda giảm bớt kích thước và sinh lực của mình. Garuda được miêu tả có một thân hình tráng kiện, vàng rực ánh kim của một người đàn ông với mặt trắng, cánh đỏ, có 3 mắt và mỏ đại bàng bằng kim cương, Garuda là biểu tượng cho sức mạnh dữ dội, cho tốc độ, và sự dũng cảm, tinh thần thượng võ. Người ta cũng nói rằng cánh chim Garuda khi bay sẽ tụng kinh Veda.

garuda_by_gotgituey
Garuda khi vừa sinh ra (pinterest.com)

Lời nguyền rủa của Aruna cuối cùng cũng trở thành sự thật khi Vinata và Kadru tranh cãi về màu sắc của con ngựa trong quá trình khuấy biển sữa. Vinata tin rằng con ngựa có màu trắng tuyền. Còn Kadru nói rằng nó có màu xám, do vậy con ngựa sẽ có vài cọng lông đen. Cuộc tranh cãi dữ dội này đi đến việc đánh cuộc kẻ nào thua cuộc sẽ trở thành nô lệ cho người thắng cuộc suốt 500 năm. Con ngựa thực tế có màu trắng tuyền. Kadru biết điều đó, nhưng vì không muốn mình là kẻ thua cuộc nên Kadru đã ra lệnh cho những đứa con Naga của mình đính những cọng lông đen vào con ngựa để nó có màu xám. Vinata ngây thơ nên thua cuộc, trở thành nô lệ cho Kadru và bị giam cầm ở thế giới bên dưới cùng với những cư dân Naga.

Garuda sau đó mới biết được âm mưu xảo trá này. Nhưng để giải thoát cho mẹ, Garuda đã thỏa thuận với những con rắn Naga là sẽ mang về cho chúng thuốc trường sinh để đổi lấy sự tự do cho mẹ. Garuda đấu với các thần linh thuộc hạ của thần Indra. Garuda quá mạnh mẽ đến nỗi lưỡi tầm sét, vũ khí tối thượng của thần Indra đã bị đập vỡ tung. Bấy giờ thần Vishnu lại nhảy vào tiếp chiến. Bất phân thắng bại, để kết thúc, một thỏa thuận được thực hiện để giải quyết mọi thù hiềm: khi thần Vishnu ở trong cung điện trên trời cao của mình, Garuda sẽ có địa vị cao hơn, trên đỉnh cột phía trên cung điện. Tuy nhiên, khi Vishnu muốn đi du ngoạn đây đó, Garuda phải phụng sự chuyên chở. Từ đó, Garuda được liên kết với các vị thần và là vật cưỡi đáng tin cậy của Vishnu.

garuda-with-vishnu
Thần Vishnu cưỡi Garuda (patrika.com)

Garuda còn được thần Vishnu ban ân huệ là loài rắn Naga sẽ trở thành thức ăn truyền kiếp của Garuda. Do đó, hễ gặp rắn là Garuda liền chộp và giữ chặt những con rắn Naga dưới móng vuốt của mình, mổ vào đuôi Naga để moi ruột và chỉ ăn những con béo mập, lấy xác chúng làm đồ trang sức cho mình. Hình ảnh Garuda thường được dùng trên bùa hộ mạng để bảo vệ khỏi rắn cắn và chất độc của rắn. Garudi Vidya cũng là câu thần chú chống lại nọc độc của rắn và xua đuổi mọi điều xấu xa, quỷ quái.

garuda_battle_naga_serpent_by_flukekung
Garuda vs. Naga (chinese.fansshare.com)

 3. Garuda trong Phật giáo

Garuda phiên âm Hán-Việt là hay Ca Lâu La, Kim sí điểu. Theo ghi chép trong kinh Phật, Garuda được Phật giáo thu nạp, cùng với Naga (loài rồng) trở thành một trong Thiên long bát bộ-8 dạng thần hộ pháp của nhà Phật.

Luận giải về loại hộ pháp thần này có đoạn viết: Ca Lâu La là chim đại bàng cánh vàng, đầu có một cái bướu to gọi là Như Ý Châu, tiếng kêu bi thảm, được người Trung Hoa bản địa gọi thành Đại Bàng Kim Sí Điểu. Ca Lâu La thích ăn rồng, đến khi mệnh tận, các con rồng nhả độc, không cách nào ăn tiếp nữa. Thế là Đại Bàng Kim Sí Điểu không ngừng bay lượn, bay đến đỉnh Kim Cang Luân để tận mệnh. Bởi nó một đời bắt rồng (rắn độc lớn) làm thức ăn, nên trong thân thể đã tồn trữ một lượng lớn khí độc, khi chết chất độc xông lên đốt cháy nó thành tro, chỉ còn lại một trái tim xanh biếc.

Cặp cánh của thần chim khi xòe ra mà bay đi, thì choáng ba trăm ba mươi sáu vạn dặm, quạt cánh phát ra luồng gió có thể làm mù mắt người, tạo ra các trận cuồng phong làm u ám bầu trời và thổi đổ những ngôi nhà. Với một vỗ cánh, chim có thể làm khô cạn nước biển để ngấu nghiến những con rồng nơi đáy biển sâu, với một cái vỗ cánh khác, nó có thể phá sập núi, nhấn núi chìm sâu vào lòng đại dương.

213298_1231698265_large
Kim Sí Điểu vs. Long Vương (warosu.org)

Theo Kinh Phật, loài Kim Sí Điểu mỗi ngày ăn 500 con rồng nhỏ và 1 con rồng chúa (Long vương), ăn mãi đến nỗi loài rồng sắp tuyệt chủng vội kéo đến cầu cứu với Phật đà. Đức Phật bèn gọi Kim Sí Điểu tới khuyên nhủ nên chấm dứt cuộc đại sát sanh ấy, Kim Sí Điểu thưa nếu không ăn rồng thì lấy gì mà sống. Phật bảo từ đây hãy ngưng sát hại, thay vì ăn thịt rồng ‘mỗi ngày đúng ngọ ta sẽ bảo các đệ tử của ta trước khi ăn cơm sẽ cúng dường cho ngươi’. Kim Sí Điểu đồng ý, đến nay ở các chùa tại Việt Nam, Trung Quốc và một số nước khác trên thế giới, theo truyền thống Đại thừa hằng ngày trước khi thọ trai đều lấy vài hạt cơm hoặc sợi mì, bỏ vào chén nước nhỏ, đem ra giữa trời khấn rằng:

‘Đại bàng Kim Sí Điểu
Khoáng dã quỷ thần chúng
La Sát quỷ tử mẫu
Cam lồ tất sung mãn.’

4. Trở thành biểu tượng quốc gia

220px-King_Vajiravudh_(Rama_VI)_of_Siam_uncropped.jpg
Vua Rama VI (wikipedia.org)

Đồ án hình tượng chim thần Garuda ( Phra Khrut Pha trong tiếng Thái) dang rộng đôi cánh với hành trình vạn dặm bảo vệ nhân dân, tiêu diệt yêu quái được chọn làm quốc huy chính thức của vương quốc Thái Lan bởi Vua Rama VI kể từ năm 1911.

Học thuyết về vương quyền Thái Lan cổ đại đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi những người Ấn Độ, cùng với sự du nhập của Phật giáo Tiểu thừa. Theo đó, mối quan hệ giữa Garuda và thần Vishnu là đặc biệt quan trọng: Nhà vua không khác gì ngoài một ‘avatar’ hay hóa thân của thần, cũng giống như vua Rama của sử thi Ramayana là hiện thân của thần Vishnu (Phra Narai trong tiếng Thái). Do đó, các vị vua Rama tin rằng vương quyền của mình là thần thánh, và tự coi mình là hóa thân của thần Vishnu.  Garuda tượng trưng cho sức mạnh thiêng liêng quyền lực vô hạn của nhà vua trên khắp vương quốc Thái Lan.

Nguồn:

https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1i_Lan

http://giacngo.vn/nguyetsan/vanhoa/2013/07/01/32D24A/

http://vi.wikipedia.org/wiki/Garuda

http://thusuutap.vn/ky-bi-cau-chuyen-ve-dai-bang-kim-si-dieu.htm

http://blog.zing.vn/jb/dt/talida/13264153?from=sortfull

http://tinhhoa.net/thien-long-bat-bo-cua-kim-dung-8-nhan-vat-doi-ung-8-bo-than-ho-phap.html

Advertisements

2 thoughts on “Thái Lan: Thần chim cánh vàng Garuda

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s