Anh: Hoa hồng Tudor & Sư tử Barbary

Chắc chỉ có sư tử, vị chúa tể của muôn loài, mới có đủ tầm vóc và sức mạnh để trở thành biểu tượng của một Đế quốc Anh hùng mạnh trong quá khứ, đế quốc từng có ‘mặt trời không bao giờ lặn’ trên lãnh thổ và chiếm 1/4 dân số Trái đất.

physical-location-map-of-england-highlighted-country.jpg
(maphill.com)

Anh là quốc gia rộng lớn và đông dân nhất trong Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, nằm về phía Tây Bắc của châu Âu. Anh được thống nhất vào thế kỷ 10 và tên thủ đô của nước này, London, là thành phố lớn nhất của vương quốc đồng thời cũng lớn nhất trong Liên minh châu Âu.

Trong thời đại đồ sắt, văn hoá Celt đến Anh từ Trung Âu. Tiếng Britton là ngôn ngữ nói trong giai đoạn này. Người La Mã xâm chiếm đảo Anh vào năm 43, sau đó họ chinh phục phần lớn hòn đảo và khu vực được hợp nhất vào Đế quốc La Mã được gọi là tỉnh Britannia. Bộ lạc bản địa nổi tiếng nhất vì kháng cự La Mã là Iceni dưới quyền Nữ vương Boudica. Đến năm 410, trong giai đoạn La Mã suy thoái, quyền cai trị của La Mã kết thúc tại đây.

Boudicca_(Civ5).jpg
Nữ hoàng của người Iceni, Boudica (civilization.wikia.com)
King_William_I_('The_Conqueror')_from_NPG.jpg
William I the Conqueror (wikipedia.org)

Sự chấm dứt quyền cai trị La Mã ở Anh tạo điều kiện cho những người Anglo-Saxon có nguồn gốc từ các bộ lạc German từ lục địa châu Âu đến đây, đây là thời điểm những nhà sử gia xem là thời điểm ra đời nước Anh và dân tộc Anh. Họ đã mang đến ngôn ngữ Anh Cổ, thay đổi phần lớn ngôn ngữ British trước đây.

Những cuộc cướp bóc của người Viking trở nên thường xuyên hơn vào khoảng năm 800, và người Bắc Âu bắt đầu định cư tại đây. Đỉnh điểm là năm 1066, khi một cuộc viễn chinh của người Norman vốn có nguồn gốc từ Scandinavia dưới sự lãnh đạo của William Nhà chinh phạt (William the Conqueror) đã xâm chiếm và chinh phục nước Anh. William trở thành vua William I và lập ra triều đại Norman cai trị Anh trong hơn nửa thế kỷ. Cuộc chinh phục thay thế giới tinh hoa Anh bằng một tầng lớp quý tộc mới nói tiếng Pháp, phát âm của họ có ảnh hưởng sâu sắc và lâu dài đến tiếng Anh.

Sau đó, Nhà Plantagenet từ Anjou, Pháp kế thừa vương vị Anh dưới thời Henry II. Gia tộc này cai trị Anh trong 3 thế kỷ. Trong thế kỷ 14, Nhà Plantagenet và Nhà Valois đều nhận là người kế thừa hợp pháp ngai vàng của Pháp, 2 thế lực này xung đột trong Chiến tranh Trăm Năm, một sự kiện lịch sử rất quan trọng, thúc đẩy những ý tưởng đầu tiên về ý thức dân tộc của cả 2 nước Pháp và Anh.

100yw.jpg
Chiến tranh Trăm Năm 1337-1453 (nghiencuuquocte.org)
800px-Hans_Holbein,_the_Younger,_Around_1497-1543_-_Portrait_of_Henry_VIII_of_England_-_Google_Art_Project
Vua Henry VIII (wikipedia.org)

Từ năm 1453 – 1487, nội chiến diễn ra giữa 2 nhánh của vương tộc Plantagenet là nhánh York và nhánh Lancaster, cuộc chiến này được gọi là Chiến tranh Hoa Hồng. Kết cục là nhánh York mất hoàn toàn vương vị về tay một quý tộc xứ Wales là Henry Tudor thuộc nhánh Lancaster.

Dưới triều đại Tudor và Stuart sau này, Anh trở thành một cường quốc thực dân. Vua Henry VIII nhà Tudor đoạn tuyệt với Giáo hội Công giáo do các vấn đề liên quan đến việc ông ly hôn. Con gái của vua Henry VIII là nữ hoàng Đồng trinh (The Virgin Queen) Elizabeth I, cũng là người cuối cùng của Triều đại Tudor. Thời trị vì của Elizabeth I kéo dài 45 năm được nhắc đến như là Thời Hoàng kim Elizabeth, cống hiến một giai đoạn ổn định rất quý báu cho Vương quốc Anh và là nhân tố chủ chốt giúp hình thành ý thức dân tộc cho người dân Anh, nổi bật với 2 sự kiện: Vương quốc Anh trở nên một thế lực có ảnh hưởng toàn cầu, và những tranh chấp tôn giáo luôn sục sôi trong nước.

Elizabeth_(Civ5).jpg
Nữ hoàng Elizabeth (civilization.wikia.com)

Trong thời đại Stuart, Dự luật Quyền lợi 1689 xác định rằng Quốc vương và Quốc hội cùng cai trị, song thực quyền thuộc về Quốc hội. Anh đã chinh phục xứ Wales vào thế kỷ 13, đến năm 1707 thì cùng với Scotland lập ra Vương quốc Anh mới (Great Britain).

Queen_Victoria_by_Bassano.jpg
Nữ hoàng Victoria (wikipedia.org)

Nước Anh là nơi khai sinh cuộc Cách mạng Công nghiệp vào thế kỷ 18 đã làm thay đổi lịch sử thế giới, đưa nước Anh trở thành một trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới và sau đó là Đế chế Anh hùng mạnh vào thế kỷ 19 với hệ thống thuộc địa khắp thế giới với biệt danh: ‘đất nước Mặt Trời không bao giờ lặn’. Đó là vào thời kỳ trị vì của nữ hoàng Victoria.

Sau một chuỗi những phong trào thuộc địa tự giải phóng trong thế kỷ 20, chủ yếu là do sức mạnh của Vương quốc Anh suy yếu qua 2 cuộc Thế chiến, đa số những thuộc địa của Anh ở nước ngoài đều trở thành những nước độc lập. Tuy nhiên cho đến ngày nay, nước Anh vẫn là một trong những trung tâm văn hóa có ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Ngôn ngữ Anh là thứ tiếng được phổ biến trên toàn thế giới.

Năm 1707, khi Đạo luật Thống nhất được ban hành, hợp nhất nước này với Vương quốc Scotland để thành lập Vương quốc Anh (Kingdom of Great Britain). Ngày nay, Anh là một quốc gia nằm trong Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland cùng với Scotland, Wales và Bắc Ireland. Huy hiệu hoàng gia của Vương quốc Anh hé lộ cho chúng ta những manh mối về những biểu tượng đại diện cho 4 nước thành viên bao gồm Anh, xứ Wales, ScotlandIreland. Trong đó hình ảnh hoa hồng đỏ, huy hiệu 3 con sư tử và con sư tử màu vàng là những biểu tượng quốc gia nổi tiếng của nước Anh.

Royal_Coat_of_Arms_of_the_United_Kingdom
Huy hiệu Vương quốc Anh (wikipedia.org)

1. Hoa hồng Tudor

tudorrose
Hoa hồng Tudor (wikipedia.org)
640px-King_Henry_VI_from_NPG_(2)
Vua Henry VI (wikipedia.org)

Huy hiệu hoa hồng Tudor của nước Anh tượng trưng cho hòa bình, có nguồn gốc từ triều đại Tudor trong thời kỳ chiến tranh Hoa hồng (1455-1485) giữa 2 dòng họ thuộc nhà Plantagenet là Lancaster (sở hữu biểu tượng hoa hồng đỏ) đứng đầu là Henry Lancaster và York (sở hữu biểu tượng hoa hồng trắng) lãnh đạo bởi Công tước Richard xứ York. 

Nguyên nhân của cuộc chiến xuất phát từ những rối ren về xã hội và tài chính theo sau cuộc Chiến tranh Trăm năm giữa Anh và Pháp, cộng thêm tình trạng thần kinh bất ổn và nền cai trị yếu kém của Vua Henry VI đã thúc đẩy Công tước Richard nổi lên đòi ngôi báu. Cuộc chiến kết thúc với chiến thắng của Henry Tudor trong trận Bosworth Field.

640px-King_Henry_VII
Henry Tudor – Vua Henry VII (wikipedia.org)

Henry Tudor trở thành vị vua đầu tiên của vương triều Tudor và là vị vua cuối cùng của nước Anh chiếm được ngai vàng trên chiến trường, lịch sử gọi ông là vua Henry VII. Ông đã thành công trong việc khôi phục lại sức mạnh và sự ổn định của chế độ quân chủ Anh sau biến động chính trị của cuộc Chiến tranh Hoa Hồng. Ông thành lập một triều đại lâu dài, và vương triều Tudor cai trị nước Anh và xứ Wales trong suốt 117 năm, để lại trong lịch sử nước này những nhân vật nổi tiếng như Vua Henry VIII và Nữ hoàng Elizabeth I.

Huy hiệu mới của nước Anh vẫn được chọn là hoa hồng với sự thay đổi rất khôn ngoan, mang ý nghĩa hòa giải. 2 kiểu dáng hoa hồng biểu trưng của 2 dòng họ, cũng như 2 màu sắc Trắng (của dòng họ York), và Đỏ (của dòng họ Lanchester) kết hợp vào nhau đã làm nên hình tượng Hoa hồng Tudor.

 

7487149
(wattpad.com)

 

Rosa gallica (pinterest.com)

Bản thân bông hoa hồng đỏ (tên khoa học là Rosa gallica) biểu tượng của dòng họ Lancaster, cũng được xem là quốc hoa của nước Anh. Hoa hồng vốn mọc dại khắp vùng Trung Á và được khám phá ra bởi người Ba TưAi Cập cổ đại, sau đó được người La Mã mang về châu Âu sử dụng để điều chế làm thuốc và nước hoa.

2. Tam sư

Trước hoa hồng Tudor và cuộc chiến tranh giành quyền lực giữa 2 nhà Lancaster và York, vương quốc Anh còn một biểu tượng khác, lâu đời và nổi tiếng hơn cả, đó là huy hiệu 3 con sư tử.

410px-Royal_Arms_of_England_(1198-1340)
Huy hiệu Hoàng gia Anh (wikipedia.org)

Sư tử đã là một biểu tượng của nước Anh kể từ thế kỷ 11 trong sự cai trị của người Norman. Hình ảnh 3 con sư tử đứng gác màu vàng trên nền đỏ xuất hiện lần đầu tiên dưới triều đại vua Richard I the Lionheart thuộc dòng họ Plantagenet vào khoảng thế kỉ thứ 12, được xem như là biểu tượng chính thức của Hoàng Gia Anh lúc này.

90706419_Richard_I_389603c
Vua Richard I the Lionheart (randomarchive.com)

Richard I là vua nước Anh từ năm 1180 đến 1199, ông có tên hiệu ‘The Lionheart’ (trái tim sư tử) thậm chí trước khi lên ngôi bởi lòng dũng cảm và tài năng lãnh đạo quân sự kiệt xuất. Ông là một trong số ít vua Anh được nhớ đến với biệt hiệu của mình hơn là thứ tự triều đại và là một hình tượng trường tồn tại Anh và Pháp. Mặc dù chỉ nói tiếng Pháp và dành ít thời gian ở Anh, nhưng Richard I được thần dân xem như một anh hùng sùng đạo. Ông là một trong những tổng tư lệnh Kitô giáo trong Cuộc thập tự chinh III, và lãnh đạo chiến dịch sau sự ra đi của Vua Philip II của Pháp và giành được nhiều thắng lợi quan trọng trước đối thủ Hồi giáo Saladin, mặc dù ông không tái chiếm được Jerusalem.

Richard-Coeur-de-Lion-on-his-way-to-Jerusalem
Richard I hành quân tới Jerusalem (pinterest.com.au)

Có nhiều ghi chép cho rằng mỗi chú sư tử thể hiện quyền cai trị và chức tước của vua Richard I trên một vùng lãnh thổ, bao gồm Vua nước Anh, Công tước xứ Normandy và Công tước xứ Aquitaine (các tỉnh thuộc nước Pháp ngày nay). Từ đó biểu tượng 3 con sư tử được coi như biểu tượng cho nước Anh lúc bấy giờ cũng như suốt chiều dài lịch sử 1000 năm sau đó.

Sư tử cũng được xem là quốc thú của nước Anh, cụ thể là loài sư tử Barbary, phân bố ở Bắc Phi, từ Maroc tới Ai Cập.

gladiatorvslion
Sư tử vs. Võ sĩ giác đấu (miguelcoimbra.deviantart.com)

Tuy nhiên ở đây có một câu hỏi được đặt ra, đó là nếu sư tử Barbary vốn chỉ sinh sống ở các vùng đồng bằng Bắc Phi thì làm sao các vị vua chúa Anh quốc xa xôi có thể biết tới loài vật mệnh danh ‘chúa sơn lâm’ này?

Câu trả lời là do vào thời kỳ xã hội chiếm hữu nô lệ, các hoàng đế La Mã đã mang loài vật này cùng các nô lệ từ châu Phi đến Rome để phục vụ cho những cuộc chiến giác đấu trên các đấu trường khắp châu Âu. Hình ảnh dũng cảm, mạnh mẽ cùng với chiếc bờm đặc biệt to lớn kiêu hùng của sư tử Barbary đã được các vị vua nước Anh sau này sử dụng để tượng trưng cho sức mạnh tối caosự thịnh vượng của vương quốc mình cai trị.

Ngày nay hình ảnh hoa hồng Tudor và sư tử Barbary có thể tìm thấy trên khắp lãnh thổ Anh quốc. 2 biểu tượng này còn đặt biệt đứng cùng nhau trên ngực áo của các cầu thủ bóng đá Anh từ năm 1949, và đội tuyển Anh được thế giới biết đến rộng rãi với biệt danh ‘Tam sư’.

England_national_football_team_logo_(1999-2003)
Huy hiệu đội tuyển bóng đá Anh (wikipedia.org)

Đất nước Gambia ở châu Phi cũng có biểu tượng quốc gia là loài sư tử châu Phi, và hình ảnh sư tử trên quốc huy cũng là thể hiện đất nước nhỏ bé này từng là một thuộc địa của Vương quốc Anh:

Coat_of_arms_of_The_Gambia.jpg
Quốc huy Gambia (wikipedia.org)

Nguồn:

https://vi.wikipedia.org/wiki/Anh

http://me.zing.vn/zb/dt/sweet_dreams09/7441025?from=calendar

http://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Hoa_H%E1%BB%93ng

http://en.wikipedia.org/wiki/Royal_Arms_of_England

http://vi.wikipedia.org/wiki/S%C6%B0_t%E1%BB%AD

https://www.facebook.com/notes/578382722178831/

https://vi.wikipedia.org/wiki/Richard_I_c%E1%BB%A7a_Anh

https://vi.wikipedia.org/wiki/Henry_VII_c%E1%BB%A7a_Anh

https://vi.wikipedia.org/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi_Atlas

https://vi.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_I_c%E1%BB%A7a_Anh

Advertisements

19 thoughts on “Anh: Hoa hồng Tudor & Sư tử Barbary

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s