Xứ Wales: Cây tỏi tây & Con rồng của Cadwaladr

Những biểu tượng của xứ Wales đều gắn liền với công cuộc chống lại người Saxon xâm chiếm xứ sở cổ xưa này. Và con rồng đỏ xứ Wales tượng trưng cho huyết thống thuần khiết và cổ xưa nhất của những vị vua nơi đây.

physical-location-map-of-wales-highlighted-country.jpg

Wales là 1 trong 4 quốc gia cấu thành Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Wales tọa lạc ở Tây Nam đảo Anh. Bản sắc văn hóa của Wales được đại diện bằng các yếu tố như thổ ngữ tiếng Wales, sự khổ hạnh tu hành, một hệ thống pháp luật phát triển cao, và một nền truyền thống văn học riêng biệt đã nổi lên sau khi quân La Mã rút khỏi Anh vào thế kỷ thứ 5, Wales được nhìn nhận là một trong các quốc gia Celt hiện đại.

Trong vòng 4 năm sau trận Hastings năm 1066, người Norman hoàn toàn chinh phục Anh. Llywelyn Đại đế (1173–1240) nhận được cam kết trung thành từ các lãnh chúa người Wales khác, trở thành Thân vương Wales đầu tiên và là người cai trị Wales duy nhất được đời sau tôn là Đại đế (The Great). Tuy nhiên, sau đó có một loạt tranh chấp, cực điểm là cuộc xâm chiếm lần đầu của Quốc vương Edward I của Anh. Edward I tiến hành chinh phục Wales vào năm 1282, kết quả là quyền cai trị của các thân vương Wales kết thúc vĩnh viễn.

Llywely.jpg
Thân vương Wales đầu tiên Llywelyn Fawr (civilization-v-customisation.wikia.com)
King-Edward-I
Vua Edward I (npg.org.uk)

Sự kiện Llywelyn ap Gruffudd mất vào năm 1282 đánh dấu việc Vua Anh Edward I hoàn thành cuộc chinh phục Wales. Toàn bộ Wales được hợp nhất vào Anh và tích hợp trong hệ thống pháp luật Anh theo các đạo luật năm 1535–1542. Mặc dù Wales chia sẻ mật thiết lịch sử chính trị và xã hội với phần còn lại của Anh Quốc, và đại đa số dân chúng nói tiếng Anh, song tại đây duy trì một bản sắc văn hóa đặc trưng và về mặt chính thức là một quốc gia song ngữ.

Trên 560.000 người nói tiếng Wales sống tại Wales, và ngôn ngữ này chiếm thế đa số tại nhiều nơi thuộc miền Bắc và miền Tây của quốc gia. Từ cuối thế kỷ 19 trở đi, Wales đạt được hình tượng nổi tiếng là ‘vùng đất ca hát’, một phần là nhờ truyền thống lễ hội Eisteddfod.

Trên huy hiệu hoàng gia của xứ Wales chúng ta có thể dễ dàng nhận ra 4 loại hoa và cây đại diện cho 4 quốc gia hợp thành Vương quốc Anh bao gồm: hoa hồng Tudor (Anh), cây kế gai (Scotland), cỏ ba lá (Ireland) và tỏi tây là huy hiệu của chính xứ Wales.

Royal_Badge_of_Wales_(2008)
Huy hiệu hoàng gia xứ Wales (wikipedia.org)
0301david-wales
Thánh David (omhksea.org)

1. Cây tỏi tây

Thánh David là một vị giám mục sinh sống tại thành Menevia, xứ Wales trong thế kỷ thứ 6. Ông được coi như một vị thánh bảo trợ cho xứ Wales. Truyền thuyết kể lại rằng, Thánh David đã ra lệnh cho quân lính xứ Wales trong một trận chiến với người Saxons nhặt những thân cây màu xanh-trắng dưới đất đội lên mũ để phân biệt bạn hay thù và nhờ đó đánh đuổi được quân xâm lược. Trùng hợp là trận chiến đó lại diễn ra trên một cánh đồng đầy tỏi tây và từ đó loại tỏi nặng mùi này trở thành biểu tượng quốc gia của xứ Wales, thể hiện tinh thần dân tộc chống ngoại xâm của đất nước này.  Đến nay người dân xứ Wales vẫn đón ngày thánh David vào ngày 1/3 hàng năm bằng cách đeo những cây tỏi tây trên người.

Cây tỏi tây được tin rằng có thể dùng để chữa bệnh cảm lạnh và những cơn đau khi sinh nở, nó cũng có thể được sử dụng để tránh xa tà ma và dự đoán tương lai. Có một niềm tin rất phổ biến rằng nếu một cô gái đặt một cây tỏi tây phía dưới gối khi ngủ thì sẽ nằm mơ thấy gương mặt người chồng tương lai của mình.

2. Rồng đỏ xứ Wales

Mặt khác, quốc kỳ xứ Wales lại thể hiện một biểu tượng cổ xưa và nổi tiếng bật nhất của xứ Wales: hình tượng con rồng đỏ. Nền quốc kỳ là 2 màu trắng-xanh, màu truyền thống của dòng họ Tudor, hay cũng có thể hiểu theo cách khác: màu của cây tỏi tây.

Welsh_Grungy_Flag_by_think0
Quốc kỳ xứ Wales (deviantart.com)

Hình ảnh con rồng xứ Wales là một sinh vật có da bò sát thô ráp, đôi cánh có màng; đuôi, lưỡi dài và nhọn. Màu đỏ của nó gợi lên ý nghĩ về khả năng phun lửa và bản chất hiếu chiến, có phần hung ác.

Dragon-dragons-25090816-648-432
Con rồng đỏ xứ Wales (tylerwalpole.com)

Nguồn gốc xa xưa nhất về hình ảnh con rồng đỏ có thể truy về câu chuyện dân gian Mabinogion kể về vua Lludd và Llefelys. Chuyện kể rằng thuở xưa ở xứ Wales có một con rồng đỏ chiến đấu với một con rồng trắng đến từ phương Bắc. Tiếng gầm thét đau đớn của 2 con rồng khiến những thai phụ phải sẩy thai, trận chiến thiêu rụi động và thực vật trên khắp vương quốc. Lludd, vua của nước Anh, đến cầu cứu người anh trai khôn ngoan là Llefelys ở Pháp. Llefelys khuyên đào một cái hố ở trung tâm của nước Anh, đổ đầy mật ong và che lại bằng vải. Lludd nghe theo, 2 con rồng bay đến uống rượu mật ong và chìm vào giấc ngủ. Lludd sau đó nhốt chúng lại, vẫn còn bọc trong vải ở đồi Dinas Emrys tại Snowdonia.

1370814048478
Con rồng trắng từ phương Bắc (wallpapercave.com)

Câu chuyện này tiếp diễn trong huyền sử Historia Brittonum. Những con rồng vẫn ở dưới đồi Dinas Emrys trong nhiều thế kỷ cho đến khi vua Vortigern cố gắng xây dựng một lâu đài tại đây. Mỗi đêm các bức tường và nền lâu đài vừa xây xong lại bị phá hoại bởi một sức mạnh vô hình nào đó. Nhà vua bèn đến hỏi cố vấn của mình, người này nói rằng phải tìm một cậu bé sinh ra mà không có cha, và hiến tế anh ta. Vortigern cuối cùng cũng tìm thấy một cậu bé như vậy (người sau này là Merlin, phù thủy khôn ngoan nhất thế giới từng biết đến). Khi Merlin được mời đến, cậu bé mới kể cho nhà vua nghe về 2 con rồng dưới đồi Dinas Emrys. Vua Vortigen tin lời và cho khai quật khu đồi lên, quả nhiên tìm thấy 2 con rồng và thả chúng ra. Vừa khi bay ra chúng lại tiếp tục đánh nhau và trước sự chứng kiến của mọi người, con rồng đỏ cuối cùng cũng chiến thắng.

800px-Vortigern-Dragons.jpg
Vua Vortigern tìm thầy 2 con rồng (wikipedia.org)

Cậu bé Merlin diễn giải rằng con rồng trắng là biểu trưng cho quân Saxon sẽ xâm lược vương quốc sau này, còn con rồng đỏ là đại diện cho quân đội xứ Wales, cuối cùng cũng sẽ giành thắng lợi trước quân xâm lược. Đây cũng là điềm báo về sự ra đời của một vị anh hùng sẽ ra trận với lá cờ hiệu là con rồng đỏ.

3. Vua Arthur

Và vị anh hùng đó chính là vua Arthur, vị vua của nước Anh sống vào cuối thế kỷ thứ 5, là người bảo vệ nước Anh chống lại sự xâm lăng của người Saxon thời đầu thế kỷ thứ 6. Một điều thú vị là cha của Arthur có tên Uther Pendragon, trong đó ‘Pen’ là cái đầu còn ‘Dragon’ là con rồng.

drawingsword.jpg
Arthur rút thanh gươm thần từ tảng đá (d.lib.rochester.edu)

Truyền thuyết kể rằng sau khi vua Uther Pendragon mất, toàn bộ nước Anh trở nên loạn lạc, các hiệp sĩ trong vương quốc tranh giành quyền lực do nhà vua không có con nối dõi, rồi pháp sư Merlin xuất hiện và bàn bạc với các giám mục rằng ai rút được thanh gươm cắm sâu trong phiến đá trước nhà thờ thì người đó sẽ là vua nước Anh, nhưng tất cả các hiệp sĩ được mời đến đều không rút được.

Arthur lúc bấy giờ chỉ là một chàng trai trẻ – được Hầu tước Ector nhận làm con nuôi. Trước đó khi chưa ai rút được thanh gươm báu ra khỏi đá thì các hiệp sĩ đã nhất trí rằng vào ngày đầu năm họ sẽ tổ chức một cuộc tranh tài và hiệp sĩ nào cũng có quyền được đăng kí dự thi. Kay – con đẻ của hầu tước Ector cũng đến dự và anh nhận ra là mình đã bỏ quên kiếm ở nhà. Anh nhờ Arthur về nhà lấy thanh kiếm cho mình, do cửa nhà đã bị khóa nên Arthur đành rút thanh kiếm cắm ở tảng đá nhà thờ để đưa cho Kay và ngay lập tức Arthur đã trở thành vua nước Anh. Sau khi lên ngôi, Arthur thống nhất được đất nước và lập ra Hội Bàn tròn gồm các hiệp sĩ cao quý nhất nước Anh.

Knights-of-the-Round-Table-in-Merlin.jpg
Vua Arthur và các hiệp sĩ Bàn tròn (thepatriots.asia)
7425892
Cờ hiệu Draco (gram.pl)

Một lý giải theo phương diện lịch sử thì rồng vốn là cờ hiệu của những đội kỵ binh La Mã, được gọi là huy hiệu Draco, (khác với biểu tượng đại bàng của binh đoàn La Mã) khi họ đặt chân đến vùng đất nay là xứ Wales. Sau đó vua Arthur đã sử dụng cờ hiệu này khi ra trận chiến đấu với các bộ tộc người Celtic và quân Saxon xâm lược. Có một số lượng đáng kể các bằng chứng chứng minh rằng trong thời đại này con rồng là biểu tượng của của chế độ quân chủ và xã hội Anh-La Mã. Biểu tượng này sau đó được truyền xuống các đời triều đại vua chúa tiếp theo của xứ Wales, nổi tiếng nhất là vua Cadwaladr (655-682).

king-arthur-original
Vua Arthur và cờ hiệu rồng đỏ (wallpapercave.com)
cadwaladr
Vua Cadwaladr (wikipedia.org)

Cadwaladr là vua của Gwynedd từ năm 655 đến 682, là một đấng cứu thế trong truyền thuyết xứ Wales. Ông là nhân vật nổi bật trong câu chuyện về Geoffrey xứ Monmouth, khi ông được mô tả là người cuối cùng trong một huyết thống cổ xưa nắm giữ danh hiệu Vua của nước Anh, có từ thời Brutus thành Troy, người đã phát hiện ra đảo Anh, một hậu duệ của anh hùng Aeneas trong thần thoại Hy Lạp. Ông từ bỏ ngai vàng của mình vào năm 688 và trở thành một người hành hương, để ứng nghiệm với một lời tiên tri rằng sự hy sinh từ bỏ quyền lực cá nhân của ông sẽ đem lại chiến thắng cho người Anh trước cuộc chiến với người Anglo-Saxons. Con rồng đỏ là biểu tượng và cờ hiệu chính thức của Cadwaladr.

4. Trở thành biểu tượng quốc gia

Vào năm 1485, sự kiện nổi bật nhất liên hệ biểu tượng rồng đỏ với xứ Wales diễn ra trong Cuộc chiến tranh Hoa hồng khi Henry Tudor (Vua Edward IV) giương cao ngọn cờ rồng đỏ của vua Cadwaladr trong trận chiến cuối cùng trên cánh đồng Bosworth với Richard III của nhà York.

battle_of_bosworth
Lá cờ rồng đỏ trong trận Bosworth Field (wikipedia.org)

Henry Tudor vốn là người gốc xứ Wales, và với chiến thắng trong Cuộc chiến Hoa hồng, ông đã khôi phục lại được dòng dõi cổ xưa đích thực của Cadwaladr, và hoàn thành lời tiên tri của Merlin về chiến thắng của con rồng đỏ. Nhà Tudor từ đó về sau cũng tuyên bố tổ tiên của họ là Cadwaladr và qua đó khẳng định quyền cai trị hợp pháp của mình trên toàn lãnh thổ nước Anh. Sau khi đánh bại dòng họ York và lên ngôi vua nước Anh, ông đã vươn cao ngọn cờ rồng đỏ đầy tự hào đến nhà thờ St. Paul để được ban phước và từ đó cho thêm màu xanh-trắng truyền thống của nhà Tudor lên lá cờ xứ Wales như ngày nay.

Như vậy, con rồng đỏ là biểu tượng tượng trưng dân tộc Walessức mạnh của họ có thể chống lại mọi quân thù.

tudor-coat-of-arms
Huy hiệu dòng họ Tudor (wikipedia.org)

Nguồn:

https://vi.wikipedia.org/wiki/Wales

http://en.wikipedia.org/wiki/Saint_David

http://www.historic-uk.com/HistoryUK/HistoryofWales/The-Leek-National-emblem-of-the-Welsh/

http://en.wikipedia.org/wiki/Flag_of_Wales

http://en.wikipedia.org/wiki/Welsh_Dragon

https://vi.wikipedia.org/wiki/Vua_Arthur

https://en.wikipedia.org/wiki/Cadwaladr

Advertisements

9 thoughts on “Xứ Wales: Cây tỏi tây & Con rồng của Cadwaladr

  1. Bài viết hay quá. Trang của bạn thật thú vị.
    Cảm ơn vì những kiến thức bạn mang lại ❤

  2. Bạn ơi,mình đang chuẩn bị có một bài Presentation về xứ Wales. không biết bạn có thể giúp mình về ý tưởng của bài thuyết trình không? mình đang muốn tìm một đoạn video về truyền thuyết con rồng xử wales

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s