Na Uy: Chiếc rìu của Olaf

Huy hiệu của Na Uy là một món vũ khí rất thân thuộc với những chiến binh Viking khi xưa, và nó cũng tượng trưng cho thánh Olaf, ‘Vị vua bất tử của Na Uy’, thể hiện một niềm tự hào và kiêu hãnh của Na Uy.

physical-location-map-of-norway.jpg
(maphill.com)

Na Uy là quốc gia Bắc Âu ở phía Tây Bán đảo Scandinavia, gồm các lãnh thổ của đảo Svalbard và Jan Mayen tại Bắc Cực. Từ cuối thế kỷ thứ 8, người Na Uy bắt đầu tung hoành trên biển, đến Anh và sau đó Iceland và Greenland. Thời đại Viking cho thấy một sự hỗn loạn, không thống nhất của vùng đất Na Uy. Nhưng trong quá trình mở rộng lãnh thổ, người Viking cũng tiếp nhận Thiên Chúa Giáo. Na Uy gia nhập liên minh Kalmar với Đan mạchThụy Điển năm 1397.

Sau khi Thụy Điển rời khỏi liên minh năm 1523, Na Uy trở thành một phần trong liên minh Đan Mạch–Na Uy. Năm 1814, Na Uy được nhượng lại cho vua Thụy Điển bởi hòa ước Kiel. Na Uy tuyên bố độc lập và thông qua một hiến pháp mới. Sau một thời gian ngắn chiến tranh với Thụy Điển, 2 quốc gia đã thông qua hội nghị Moss, trong đó Na Uy chấp nhận một liên minh với Thụy điển. Liên minh đã chính thức thành lập sau khi nghị viện sửa đổi hiến pháp và bầu Charles XIII Thụy điển là vua của Na Uy năm 1814. Liên minh này được từ bỏ năm 1905.

800px-Eidsvoll_riksraad_1814.jpeg
Hội đồng hiến pháp năm 1814 (wikipedia.org)

Lịch sử Na Uy trung cổ gắn liền với thời đại viking cùng các cuộc chiến liên miên nhằm thống nhất các bộ lạc và mở rộng bờ cõi. Sự tuyên truyền của Thiên chúa giáo ở Na Uy cũng phát triển trong giai đoạn này nhờ vị vua truyền giáo Olaf II, hay còn được biết đến là thánh Olaf, ông được tượng trưng bằng một chiếc rìu bạc trên quốc huy của Na Uy ngày nay và đây cũng là biểu tượng quốc gia rất đặc trưng của quốc gia Bắc Âu này.

Norsk_riksvapen
Quốc huy Na Uy (wikipedia.org)

1. Cây rìu của chiến binh Viking

viking
Người Vikings (pinterest.com)

Người Viking là những nhà thám hiểm, thương nhân, chiến binh và hải tặc ở Bắc Âu vào thời đại đồ đá muộn, trên bán đảo Scandinavia (vùng Đan Mạch, Na Uy, Thụy ĐiểnPhần Lan ngày nay). Người ta thường nói tới người Viking như các chiến binh lưu động trên các chiến thuyền hoặc những kẻ cướp biển, nhưng họ cũng là những người nông dân và nhà buôn. Họ rất khéo tay trong việc chế tạo các dụng cụ bằng gỗ và kim loại và sản xuất nữ trang cao cấp. Họ có khả năng thích nghi rất tốt và có thể hấp thu bất kỳ nền văn hóa nào họ gặp phải mà vẫn giữ được những truyền thống riêng.

Đặc biệt họ đi biển rất giỏi, những tay cướp biển người Viking giương buồm đi khắp châu Âu và Bắc Đại Tây Dương trên những chiếc thuyền dài, đánh phá cướp bóc, xâm chiếm phần lớn các vùng đất trù phú tại châu Âu, rồi định cư tại những vùng đất chiếm được. Thời đại Viking bắt đầu khoảng cuối thế kỷ 8 và kéo dài đến giữa thế kỷ 11.

Vikingship
Thuyền của người Viking (pinterest.com)

Loại vũ khí thông dụng nhất của chiến binh Viking là những chiếc rìu. Vào thời đó những thanh kiếm khá đắt đỏ để chế tạo và chỉ những chiến binh giàu có mới có khả năng mua chúng. Mặt khác, những chiếc rìu rẻ hơn vì cần ít sắt thép hơn, hơn nữa vừa có thể được sử dụng như một món vũ khí, vừa như một công cụ lao động hữu ích, bằng chứng là có rất nhiều những chiếc rìu được tìm thấy tại các khu mộ của phụ nữ người Scandinavia.

xh2099n
Rìu Đan Mạch (viking-shield.com)

Những chiếc rìu chiến thường có lưỡi rất lớn, rèn bằng sắt, trục dài. Loại rìu có thân dài bằng thân người, nặng khoảng 1-2kg và được chế tạo để sử dụng bằng cả 2 tay được gọi là Rìu Đan Mạch, đây là loại rìu chiến phổ biến nhất và cũng uy lực nhất trong kho tàng vũ khí của người Viking. Lưỡi của những chiếc rìu loại này dài khoảng 20-30 cm, được chế tạo nhẹ, siêu mỏng và cực kỳ sắc bén, đôi khi còn được gia công với thép carbon và mạ bạc, có cấu trúc phức tạp giống với những con dao chặt thịt hiện đại hơn là những cây rìu bằng gỗ, biến chúng trở thành một thứ vũ khí có sức mạnh uy lực khủng khiếp trên chiến trường.

mota_ru_0061898
Chiến binh Viking trên chiến trường (hdwall.us)

Trong suốt thế kỷ thứ 10 và 11, chiếc rìu Đan Mạch đã trở nên vô cùng nổi tiếng bên ngoài bán đảo Scandinavia khi người Viking bành trướng sự ảnh hưởng của mình đến tận nước Anh, Ireland và Normandy (một tỉnh thuộc nước Pháp). Những ghi chép lịch sử đã miêu tả rìu Đan Mạch là vũ khí của những chiến binh tinh nhuệ nhất trong thời kỳ này, ví dụ như lực lượng Huscarl của người Anh Anglo Saxon và sau này là những cận vệ người Varangian của Đế chế Đông La Mã. Đến thế kỷ thứ 12, chiếc rìu bất đầu trở nên quen thuộc và phổ biến khắp châu Âu, thậm chí còn trở thành món vũ khí ưa thích của những hiệp sĩ danh giá, mặc dù vẫn chưa đạt đến vị trí cao quý của những thanh kiếm truyền thống.

Desktop2
Lực lượng Huscarl – Cận vệ Varangian – hiệp sĩ Trung cổ

Những thế kỷ sau chứng kiến những thay đổi về hình dạng và tên gọi, nhiều những loại rìu mới ra đời, làm đa dạng hơn những sự lựa chọn cho những chiến binh trên sa trường. Chiếc rìu dát bạc, làm bằng gỗ sồi trên quốc huy của Na Uy ngày nay tượng trưng cho thánh Olaf, đánh dấu sự hy sinh ‘tử vì đạo’ của ông.

2. Thánh Olaf

Saint_Olaf
Thánh Olaf (alchetron.com)

Thánh Olaf có tên thật là Olaf II Haraldsson, là vị vua có thật trong lịch sử Na Uy, trị vì vương quốc này từ năm 1015  – 1028. Ông là người được tôn vinh là Rex Perpetuus Norvegiae nghĩa là ‘Vị vua bất tử của Na Uy’ và được phong thánh tại Nidaros (cố đô Trondheim ngày nay) bởi Đức giám mục Grimkell, một năm sau cái chết của ông trong trận Stiklestad vào ngày 29/7/1030. Trận Stiklestad với lực lượng Đan Mạch là một trong những trận đánh quan trọng và nổi tiếng nhất trong lịch sử Na Uy, nó đánh dấu công lao và sự hy sinh của thánh Olaf trong nỗ lực cải đạo nhân dân Na Uy sang đạo Công giáo và Olaf cũng được lịch sử ghi nhận là vị vua Công giáo đầu tiên của Na Uy.

Trước đó khi người Na Uy chưa biết đến Công giáo, niềm tin vào các vị thần trong thần thoại Bắc Âu khiến các chiến binh Viking luôn hăng say chiến đấu một mất một còn vì thần thoại Bắc Âu nhấn mạnh rằng một chiến binh đích thực thì cần phải chết trên chiến trận để trở thành người được cư ngụ tại Asgard (nơi các thần cư ngụ) sau khi chết, cùng với các chư thần khác. Còn một chiến binh Viking nếu chết vì tuổi già hoặc chết vì bệnh trên giường thì sẽ phải vào Hel (âm phủ tối tăm lạnh lẽo). Một chiến binh Viking đích thực rất sợ cái chết thứ 2 này, do vậy họ không bao giờ do dự chiến đấu.

1024px-Arbo-Olav_den_helliges_fall_i_slaget_på_Stiklestad
Thánh Olaf hy sinh trong trận Stiklestad (historia.ro)

Thi hài của thánh Olaf ngày nay được lưu giữ tại nhà thờ Nidaros, xây dựng trên khu lăng mộ cũ của ông. Việc phong thánh của Olaf được giáo hoàng Alexander III công nhận vào năm 1164, khiến ông trở thành một vị thánh phổ biến trong các nhà thờ Công giáo và ngày 29/7 hàng năm được gọi là ngày Olsok, ngày lễ của thánh Olaf.

1985719456_6d4bd39e17_b
Nhà thờ Nidaros (tuniu.com)

Trong thời kỳ Dân tộc lãng mạn, hình tượng của Olaf từng là biểu tượng của độc lập dân tộcniềm kiêu hãnh của người Na Uy. Tuy nhiên nhiều nhà sử học hiện đại ngày nay đã nhất trí rằng Olaf từng có khuynh hướng tàn bạo và vũ lực, điều đã bị bỏ qua bởi các nhà nghiên cứu trước đó. Sau khi thánh Olaf hy sinh trong trận Stiklestad thì người em trai cùng cha khác mẹ của ông là Harald Hardrada phải sống lưu vong như một người lính đánh thuê và sau đó là chỉ huy quân sự ở nước Rus Kiev và Byzantine trong khoảng 15 năm. Sau đó Harald trở về Na Uy và thừa kế ngai vàng từ con trai của thánh Olaf là Magnus. Triều đại của Harald là một trong những thời đại hòa bình và ổn định nhất, ông được xem là người Viking vĩ đại cuối cùng, cái chết của ông năm 1066 cũng đánh dấu sự kết thúc của Thời đại Viking.

 

CivilizationVI_art_leader_Hardrada_Landscape.jpg
Người Viking vĩ đại cuối cùng Harald Hardrada (civilization.wikia.com)

3. Trở thành biểu tượng quốc gia

King-Sverre1-285x300
Vua Sverre (Tranh của Peter Nicolai Arbo, năm 1861)

Thiết kế đầu tiên của quốc huy Na Uy ngày nay truy nguồn gốc về tận triều đại vua Sverre, người cai trị Na Uy từ năm 1184 – 1202. Người ta cho rằng vua Sverre đã sử dụng con sư tử vàng làm biểu tượng của mình để tôn vinh những vị vua đời trước ở Na Uy. Với nguồn gốc từ tận thế kỷ 13, quốc huy Na Uy, còn được gọi là con sư tử Na Uy (Den norske love), được xem là một trong những biểu tượng quốc gia cổ xưa nhất còn được sử dụng đến ngày nay và đã từng rất phổ biến trong nghệ thuật dân gian xưa.

Kong_Eirik_Magnusson_PI_VIII_2
Biểu tượng của vua Eric II (wikipedia.org)

Sau đó vào năm 1285, vua Eric II là người đầu tiên thêm biểu tượng cây rìu của Olaf vào quốc huy này, với ý nghĩa rằng tất cả các đời vua Na Uy đều là người thừa kế ngai vàng hợp pháp và hậu duệ của Olaf, ‘Vị vua bất tử của Na Uy’.

Nguồn:

https://en.wikipedia.org/wiki/Coat_of_arms_of_Norway#History

https://en.wikipedia.org/wiki/Olaf_II_of_Norway

https://en.wikipedia.org/wiki/Viking_Age_arms_and_armour#Axe

https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Viking

https://en.wikipedia.org/wiki/Dane_Axe

https://en.wikipedia.org/wiki/Harald_Hardrada

Advertisements

2 thoughts on “Na Uy: Chiếc rìu của Olaf

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s