Iceland: 4 linh hồn bảo hộ

Đại bàng, bò rừng, con rồng và người khổng lồ. 4 linh hồn, 4 vị thần ở 4 phương 8 hướng. Bảo vệ cho nền độc lập và sự bình yên của đảo quốc Iceland. 

blank-location-map-of-iceland-physical-outside.jpg

Iceland  (Băng Đảo) là quốc gia Bắc Âu nằm giáp vòng Cực Bắc nên có khí hậu vô cùng lạnh giá với rất nhiều con sông băng, vì thế đây là một trong những quốc gia thưa dân nhất thế giới. Tuy nhiên đất nước này lại nằm trên vành đai núi lửa Đại Tây Dương, nên có rất nhiều núi lửa, suối nước nóng và nguồn địa nhiệt khổng lồ nên đây còn được gọi là ‘Vùng đất của Lửa và Băng’.

Lịch sử của Iceland bắt đầu vào năm 874, khi một thuyền trưởng Viking người Na Uy tên là Ingólfur Arnarson khám phá ra hòn đảo. Ông cùng với gia đình của mình đã sống tại đây năm 874 và đặt tên cho nơi họ đang sống là Reykjavík (Vịnh Khói) do hơi nước nóng bốc lên từ những nguồn địa nhiệt dưới lòng đất. Sau này Reykjavík đã trở thành thủ đô và thành phố lớn nhất Iceland. Ingólfur Arnarson có một đoàn tùy tùng đông đảo đi theo gồm các thủ lĩnh Viking người Na Uy, gia đình và những người nô lệ người IrelandScotland. Những người dân nhập cư này đã đến sống tại tất cả các khu dân cư trên đảo một thập kỉ sau đó.

Ingolfr_Diplo.jpg
Ingólfur Arnarson (civilization-v-customisation.wikia.com)
1200px-Akureyri_sciamano_odino.JPG
Thorgeir Ljosvetningagodi (wikipedia.org)

Năm 930, các thủ lĩnh cai trị đã thành lập một cuộc họp với tên gọi Hội đồng Chấp chính (Alþingi), một kiểu quốc hội cổ xưa nhất mà luật pháp được thực thi không phải lúc nào cũng chính xác nên thường dẫn đến những xung đột. Đến thế kỉ thứ 10, Thiên chúa giáo phát triển mạnh mẽ ở Na Uy dưới thời Thánh Olaf đã ảnh hưởng đến tôn giáo ở Iceland và người dân Iceland bắt đầu cải sang tôn giáo mới. Hội đồng Chấp chính Alþingi đã quyết định chọn ra một thủ lĩnh là Thorgeir Ljosvetningagodi để ông quyết định tôn giáo chính thức của Iceland. Và ông đã chọn Thiên chúa giáo làm tôn giáo chính thức của đất nước này.

Thời kỳ 1200-1262 được biết đến với tên gọi Sturlungaöld – Thời kỳ của dòng họ Sturlungs, 1 trong 2 thế lực chính tranh giành quyền lực ở Iceland. Năm 1220, nhà Sturlungs thần phục vua Haakon IV của Na Uy, gây chiến chống lại các phe cánh khác ở Iceland. Sau một thập kỉ xung đột, các thủ lĩnh Iceland đã đồng ý công nhận chủ quyền của Na Uy và thành lập một liên minh với vương triều Na Uy cho đến năm 1380.

Haakon_Diplo
Vua Haakon IV của Na Uy (civilization-v-customisation.wikia.com)
Christian_III_of_Denmark.jpg
Vua Christian III của Đan Mạch (wikipedia.org)

Khi vương triều Na Uy không có người kế vị, Đan Mạch đã nhanh chóng sát nhập cả Iceland và Na Uy vào lãnh thổ của mình. Vào giữa thế kỉ 16, vua Christian III của Đan Mạch đã tiếp thu những giáo lý của Martin Luther, Iceland trở thành một nước theo Giáo hội Luther cho đến tận ngày nay. Năm 1602, chính quyền Đan Mạch cấm Iceland buôn bán với bất cứ nước nào khác ngoài nước này, kéo dài đến năm 1854 mới kết thúc.

Hiệp ước Kiel năm 1814 đã tách Na Uy ra khỏi Đan Mạch, rồi sau đó xảy ra cuộc Chiến tranh Napoléon, khiến Đan Mạch cố gắng giữ Iceland như một nước phụ thuộc vào mình.

Năm 1874, Đan Mạch trao cho Iceland quyền tự trị, sau đó được mở rộng hơn vào năm 1904. Đạo luật Liên bang được ban hành năm 1918, với sự đồng ý của Đan Mạch, công nhận Iceland là một lãnh thổ có chủ quyền thống nhất với Đan Mạch. Iceland có lá cờ riêng và yêu cầu Đan Mạch đại diện cho nước này trong các vấn đề về phòng thủ quân sự.

mynd.jpg
Tổng thống Sveinn Björnsson (imagesait.ru)

Trong Thế chiến II, quân đội Đức xâm chiếm Đan Mạch, cắt đứt sự liên hệ giữa Đan Mạch và Iceland. Kết quả là vào năm 1940, Quốc hội Iceland Alþingi đã quyết định tự kiểm soát vấn đề ngoại giao và chọn Sveinn Björnsson làm người đứng đầu chính phủ lâm thời, sau này trở thành Tổng thống đầu tiên của Iceland.

Theo một cuộc trưng cầu ý dân, Iceland đã trở thành một nước cộng hòa độc lập vào ngày 17/6/1944.

Stormy_Fiord_300w
Những hình ảnh như thế này là bị cấm ở Iceland (pinterest.com)

Trong thời kỳ Viking, ở Iceland có một luật lệ kỳ lạ, là bất cứ tàu thuyền nào khi muốn đến đảo quốc này thì ở mũi thuyền không được có những biểu tượng hình mặt đang cau có hoặc giận dữ (thường những chiếc tàu Viking sẽ có biểu tượng hình đầu rồng ở mũi thuyền). Lý do là bởi vì người Iceland sợ rằng những hình ảnh đó sẽ làm 4 linh hồn bảo hộ vùng đất của họ giận dữ một cách không cần thiết, một số nguồn khác nói rằng họ sẽ hoảng sợ mà bỏ đi mất. 4 linh hồn bảo hộ này rất được tôn thờ tại Iceland, đến nỗi họ đã trở thành những biểu tượng quốc gia hết sức đặc sắc của đất nước này trên quốc huy của Iceland ngày nay, đó là:

  • Đại bàng Gammur, bảo hộ phía Tây Bắc
  • Bò rừng Griðungur, bảo hộ phía Tây Nam
  • Rồng Dreki, bảo hộ phía Đông Bắc
  • Người khổng lồ đá Bergrisi, bảo hộ phía Đông Nam
800px-Coat_of_arms_of_Iceland.jpg
Quốc huy Iceland (wikipedia.org)
Iceland.jpg
Tranh minh họa của họa sĩ Ivan Belikov

1. Landvaettir – linh hồn của đất

Từ ‘landvættir’ trong tiếng Iceland dùng để chỉ ‘những linh hồn của đất’ trong thần thoại Bắc Âu. Những linh hồn này bảo vệ và thúc đẩy sự phát triển của vùng đất mà họ sinh sống, đôi khi chỉ là một hòn đá bé nhỏ hoặc một cánh đồng, nhưng đôi khi lại là một quốc gia rộng lớn.

Một số học giả cho rằng landvættir là linh hồn của những người đã chết, nhưng một số khác lại cho rằng chúng là những linh hồn sống trong tự nhiên, vì nhiều landvættir cư ngụ ở những nơi hoang sơ chưa từng có người sinh sống . Nhưng dù sao đi nữa thì những landvættir cũng không thể bị xem thường được. Vì bình thường chúng rất ôn hòa, hiền lành, nhưng nếu bị chọc tức và quấy rầy thì bạn sẽ phải đón nhận những cơn thịnh nộ thật sự. Những linh hồn landvaettir bình thường có thể ẩn nấp trong những gốc cây, khu rừng, bãi cỏ, thác nước hoặc đồi núi. Đặc biệt là những nơi có landvaettir cư ngụ thì phong cảnh sẽ đẹp một cách khác thường.

nordic-landscape-nature-photography-iceland-1.jpg
Có lẽ vì được các landvaettir bảo hộ mà phong cảnh tại Iceland đẹp vô cùng (imgur.com)

Nhiều cánh đồng ở Iceland tràn ngập những hòn đá cuội nhưng những người nông dân ở đây chẳng buồn di dời chúng đi, ngược lại còn cấm lũ trẻ chơi đùa tại đây vì họ tin rằng những landvaettir có thể đang cư ngụ tại đây. Trong khi một landvaettir buồn bực có thể gây nên nhiều rắc rối, một landvaettir vui vẻ lại có thể giúp ích rất nhiều bằng cách gọi mưa đến trên những cánh đồng khô cằn và trỗi dậy để bảo vệ vùng đất khi bị tấn công. Họ có khả năng thay đổi hình dạng thành các sinh vật giống như những người khổng lồ troll với sức mạnh cực kỳ khủng khiếp, họ còn sở hữu những sức mạnh ma thuật kỳ diệu và khống chế, điều khiển được cả con người.

Desktop3.jpg
Các landvaettir

Bảo vệ thiên nhiên là cách hữu hiệu nhất để người Iceland thể hiện sự tôn thờ những landvaettir của họ. Trong trường hợp bất khả kháng thì người Iceland sẽ cảnh báo các landvaettir trốn đi chỗ khác trước khi họ làm điều gì tổn hại đến vùng đất, như chặt cây, tiểu tiện hoặc đốt rừng.

8f0c2c1cc6790b9ccc14ed026174cdfe.jpg
(pinterest.com)

Chuyện kể rằng khi công trình xây dựng căn cứ không quân NASKEF ở thành phố Keflavík (một căn cứ quân sự cũ của Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ 2) đang chuẩn bị bắt đầu, thì viên quản đốc người Iceland một đêm nằm mộng thấy một người phụ nữ tìm tới ông và cầu xin ông trì hoãn việc xây dựng để gia đình cô có thời gian chuyển đi nơi khác. Viên quản đốc làm theo lời thỉnh cầu và trì hoãn công trình trong 2 tuần bất chấp sự phản đối từ phía Hoa Kỳ, cho đến một hôm cô gái đó đến gặp ông trong một giấc mơ khác và báo rằng tất cả các landvættir đã di chuyển đến chỗ ở mới một cách an toàn.

800px-NAS_Keflavik_aerial_of_hangars_1982.JPEG
Căn cứ không quân NASKEF (wikipedia.org)

2. 4 landvaettir của Iceland

Truyền thuyết kể rằng có đến 4 landvaettir vĩ đại bảo vệ xung quanh đảo Iceland như đã đề cập ở trên là:

  • Đại bàng Gammur, bảo hộ phía Tây Bắc
  • Bò rừng Griðungur, bảo hộ phía Tây Nam
  • Rồng Dreki, bảo hộ phía Đông Bắc
  • Người khổng lồ đá Bergrisi, bảo hộ phía Đông Nam

Theo trường thiên tiểu thuyết về vua Na Uy Olaf Tryggvason trong cuốn Heimskringla, vua Đan Mạch là Harald ‘Bluetooth’ Gormsson dự định sẽ xâm chiếm Iceland và sai một phù thủy hóa thành một con cá voi để đi thăm dò vùng đất này.

Harald_Bluetooth_Picture.jpg
Harald ‘Bluetooth’ Gromsson (sutori.com)

Đôi điều về vua Harald Gormsson: ông nổi tiếng vì đã trị vì Đan Mạch và Na Uy từ năm 940-986, thống nhất toàn bán đảo Scandinavia và cải đạo toàn bộ người Đan Mạch sang đạo Thiên Chúa. Ông có biệt danh là ‘bluetooth’, nghĩa là ‘răng xanh’, các học giả cho rằng lý do bởi vì ông có một chiếc răng bị hư và dần dà đã ngả sang màu xanh. Ông có biệt tài là có thể giúp mọi người giao tiếp, thương lượng với nhau.

Chính vì điều này mà vào năm 1999, công nghệ Bluetooth được cho ra đời bởi các công ty Ericsson (Thụy Điển), Nokia (Phần Lan), Intel và IBM (Hoa Kỳ) nhằm kết nối các điện thoại di động, máy tính đã được đặt tên theo vị vua Đan Mạch này. Logo của Bluetooth bao gồm 2 chữ cái ‘H’ và ‘B’ trong cổ ngữ Runes của người Bắc Âu, chính là viết tắt của cái tên Harald Bluetooth.31629bluetooth3.jpgTrở lại câu chuyện về gã phù thủy của vua Harald Bluetooth, trong lốt cá voi, đầu tiên hắn bơi về phía Bắc Iceland, và thấy trên các con dốc lẫn sườn đồi đầy các landvættir, lớn nhỏ đều có. Vì thế hắn bơi về phía thị trấn Vopnafjörður ở hướng Đông Bắc và dự định sẽ lên bờ tại đây. Bất ngờ một con rồng khổng lồ từ trên trời bay xuống, lao về phía hắn kéo theo một đàn nhung nhúc những loài rắn, côn trùng và bò sát, tất cả đều cố phun nọc độc về phía gã phù thủy.

iceland-saga-metal-cover-asgeir-jon-asgeirsson-1.jpg
Rồng Dreki (boredpanda.com)

Quá sợ hãi, hắn quay đầu và đi về hướng Tây đến vịnh hẹp Eyjafjörður, nơi hắn cố bơi sâu vào đất liền. Lần này hắn gặp một con chim đại bàng to lớn, lớn đến nỗi sải cánh của nó nối từ đỉnh núi bên này sang đỉnh núi bên kia của vịnh, theo sau là một đàn các loài chim chóc lớn nhỏ.

iceland-saga-metal-cover-asgeir-jon-asgeirsson-4-1.jpg
Đại bàng Gammur (boredpanda.com)

Một lần nữa gã phù thủy rút lui, lần này hắn đi về hướng Tây Nam, đến với vịnh nông Breiðafjörður. Ở đây hắn gặp một con bò mộng khổng lồ có tiếng rống khủng khiếp đang lao xuống biển nơi hắn đứng, theo sau là các landvættir của đất liền.

iceland-saga-metal-cover-asgeir-jon-asgeirsson-2.jpg
Bò rừng Griđungur (boredpanda.com)

Tên phù thủy lại bỏ chạy, hắn bơi về hướng Đông Nam, quanh mũi đất Reykjanes và cố gắng lên bờ tại Vikarskeiði nhưng tại đây hắn lại đụng độ một người khổng lồ núi tên Bergrisi. Đầu của Bergrisi còn cao hơn những đỉnh núi, ông cầm một thanh trượng sắt và dẫn đầu một đoàn những người khổng lồ jötnar.

iceland-saga-metal-cover-asgeir-jon-asgeirsson-5-2.jpg
Người khổng lồ Bergrisi (boredpanda.com)

Cuối cùng tên phù thủy bơi theo bờ biển phía Nam và thấy rằng không nơi nào trên vùng đất này mà tàu thuyền của người Viking có thể cập vào được, không có gì ngoài cát, đất hoang và những con sóng cao ngất ập vào bờ. Hắn trở về thuật lại cuộc hành trình và từ đó không còn ai có ý định xâm lược Iceland nữa.

asgeir-jon-asgeirsson-asgeir-jon-asgeirsson-me-vttum-1024x993.jpg
(artstation.com)

Ngày nay, 4 linh hồn bảo hộ landvættir của Iceland ngoài xuất hiện trên quốc huy, được chính phủ Cộng hòa Iceland quy định chính thức ngày 17/6/1944 khi nước này độc lập khỏi Đan Mạch. Ngoài ra hình ảnh này còn được khắc trên những đồng tiền króna của Iceland.

g19.jpg
Đồng krona của Iceland (en.numista.com)

Nguồn:

https://vi.wikipedia.org/wiki/Iceland

https://en.wikipedia.org/wiki/Coat_of_arms_of_Iceland

https://en.wikipedia.org/wiki/Landv%C3%A6ttir

https://tfwalsh.wordpress.com/2011/10/03/landvaettir-land-wights/

https://en.wikipedia.org/wiki/Harald_Bluetooth

http://factually.gizmodo.com/bluetooth-is-named-after-a-medieval-king-who-may-have-h-1671450657

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s