Philippines: Mặt trời 8 cánh

Mặt trời có 8 tia nắng tượng trưng cho 8 tỉnh của đất nước từng tham gia vào cuộc Cách mạng Philippines năm 1896, tái hiện lại một phần lịch sử hào hùng của người dân Philippines đấu tranh giành lấy độc lập, tự do cho quốc gia.

physical-location-map-of-philippines.jpg
(maphill.com)

Philippines bao gồm 7107 hòn đảo được phân loại phổ biến thành 3 vùng địa lý lớn: Luzon, Visayas, và Mindanao thuộc khu vực Đông Nam Á, nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương và gần xích đạo, do vậy quốc gia này hay chịu ảnh hưởng từ các trận động đất và bão nhiệt đới.

Lịch sử Philippines khác biệt nhiều mặt so với các quốc gia trong vùng Đông Nam Á, là nước duy nhất không bị ảnh hưởng bởi Phật giáo và Ấn giáo, Philippines ngày nay là quốc gia có đa số dân cư theo Công giáo. Trước thời thuộc địa ở Đông Nam Á, tại Philippines không có các nhà nước, các hệ tư tưởng ăn sâu vào xã hội hoặc các truyền thống lớn dẫn tới một hậu quả là người dân Philippines hiện nay thiếu một lịch sử cụ thể về thời kỳ tiền thuộc địa để có thể lấy cảm hứng và tạo ra những thần thoại dân tộc.

Philippines có sự đa dạng về dân tộc và văn hóa cao. Vào thời tiền sử, người Negrito nằm trong số các cư dân đầu tiên của quần đảo, tiếp theo là các làn sóng nhập cư của người Nam Đảo, Đài Loan. Sau đó, thương mại với Trung Quốc khiến cho văn minh Trung Quốc truyền đến Philippines, cũng như xuất hiện các khu định cư của người Hán.

BIO_Bio-Shorts_0_Ferdinand-Magellan_149622_SF_NEW_HD_768x432-16x9.jpg
Ferdinand Magellan (pinterest.com)

Nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha Ferdinand Magellan đến Philippines vào năm 1521, đánh dấu kỉ nguyên người Tây Ban Nha quan tâm và thuộc địa hóa quần đảo. Miguel López de Legazpi đến quần đảo từ Tân Tây Ban Nha (Mexico ngày nay) vào năm 1565, ông thành lập nên khu định cư đầu tiên của người Tây Ban Nha tại đây, và quần đảo trở thành thuộc địa của Tây Ban Nha trong hơn 300 năm sau đó. Thời kỳ thuộc địa khiến cho Công giáo Roma chiếm ưu thế tại Philippines (Philippines và Đông Timor là 2 quốc gia châu Á duy nhất mà tôn giáo này chiếm ưu thế).

Vào thời gian chuyển giao giữa thế kỷ 19 và thế kỷ 20, liên tiếp diễn ra Cách mạng Philippines, lãnh đạo bởi tổ chức bí mật Katipunan; chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ; và Chiến tranh Philippines–Mỹ. Kết quả là Hoa Kỳ trở thành thế lực thống trị quần đảo. Sau Chiến tranh thế giới II, Hiệp ước Manila công nhận Cộng hòa Philippines là một quốc gia độc lập.

Quốc kỳ và quốc huy của Philippines thể hiện biểu tượng quốc gia còn khá trẻ của quốc gia này: một mặt trời có 8 tia nắng, tượng trưng cho 8 tỉnh của đất nước: Batangas, Bulacan, Cavite, Manila, Laguna, Nueva Ecija, Pampanga và Tarlac từng tham gia vào cuộc Cách mạng Philippines năm 1896. Hình ảnh mặt trời này còn tượng trưng cho sự thống nhất, tự do, dân chủchủ quyền của Philippines. Trong thời đại mới, mặt trời 8 cánh tượng trưng cho những bước tiến lớn trong sự tiến bộvăn minh của đảo quốc này. Mặc dù có nguồn gốc từ cuộc Cách mạng Philippines, nhưng biểu tượng Mặt trời có thể đã có ý nghĩa rất lâu đời từ trước khi thời kỳ Philippines thuộc Tây Ban Nha.

Coat_of_arms_of_the_Philippines.jpg
Quốc huy Philippines (wikipedia.org)

1. Mặt trời trong thần thoại Philippines

Biểu tượng mặt trời ban đầu được các nhà lãnh đạo tổ chức Cách mạng Katipunan lấy cảm hứng từ hình ảnh Mặt trời tháng 5 của 2 quốc gia Mỹ Latin Argentina và Uruguay. Trong khi hình ảnh Mặt trời tháng 5 tượng trưng cho thần mặt trời Inti trong thần thoại của người Inca thì hình ảnh Mặt trời cũng tượng trưng cho vị thần Apolaki trong thần thoại Philippines.

apolaki_god_of_the_sun_by_juanmakaka-d9hm2lp
Thần Mặt trời Apolaki (juanmakaka.deviantart.com)

Được xem là bản sao của thần chiến tranh Ares trong thần thoại Hy Lạp, thần mặt trời Apolaki xuất hiện trong khá nhiều những thần thoại cổ. Người Tagalog, nhóm dân tộc chiếm đa số tại Philippines, xem Apolaki là vị thần của mặt trời, trí tuệ, chiến lược và là vị thần chính bảo trợ các chiến bình. Thần là con trai của thần núi Dumakulem và nữ thần của những vật bị mất, Anagolay.

Những người Philippines cổ đại tại tỉnh Pangasinan thờ Apolaki như vị thần tối cao của họ và tôn thờ thần trong chiến tranh, thương mại và du hành. Họ cúng dầu, nhang và các loại thảo mộc khác lên tượng thờ của thần. Nô lệ và heo lợn cũng được cúng tế lên Apolaki. Họ khẳng định rằng thần Apolaki đã quở mắng họ khi chào đón ‘những người ngoại quốc răng trắng’ trong khi thời đó ở Philippines, nhuộm răng đen vẫn còn là tiêu chuẩn cho cái đẹp. Trong một cuốn sách của sử gia William Henry Scott, tên của Apolaki có nguồn gốc từ chữ ‘apo’: chúa tể và ‘laki’ có nghĩa là ‘nam’ hoặc là ‘vạm vỡ’.

bathala_supreme_god_by_juanmakaka-d9hm221
Thần sáng tạo Bathala (juanmakaka.deviantart.com)

Trong một số câu chuyện khác, Apolaki được cho là con trai của vị thần sáng tạo tối cao Bathala và một người phụ nữ dưới trần gian, em gái của Apolaki là Mayari. Cả 2 người con của Bathala khi sinh ra đều tỏa sáng rực rỡ và trở thành nguồn sáng của cả phần còn lại của thế giới. Khi thần Bathala mất, cả 2 đều muốn trở thành người kế thừa ngai vàng cha mình. Thế là một trận cãi vã thậm chí là đấu đá kịch liệt diễn ra giữa 2 người anh em ruột thịt. Cuối cùng Miyari bị Apolaki dùng một thanh gỗ đánh mù một bên mắt. Hối hận về hành động của mình, Apolaki đề nghị 2 người họ sẽ thay phiên nhau cai trị thế giới, Apolaki ban ngày và Mayari ban đêm. Do bị mù một bên mắt nên ánh sáng Mayari tỏa ra cũng mờ hơn, vì vậy mà ánh sáng mặt trăng cũng yếu ớt hơn mặt trời.

mayari_goddess_of_the_moon_by_juanmakaka-d9hm33d
Thần Mặt trăng Mayari (juanmakaka.deviantart.com)

2. Cách mạng Philippines

Cuộc cách mạng Philippines còn được gọi là Chiến tranh Tagalog, là cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân Philippines chống lại thực dân Tây Ban Nha.

Một phong trào tuyên truyền tại Tây Ban Nha do José Rizal tổ chức, nhằm vận động hành lang cho các cải cách chính trị tại Philippines. Rizal là thủ lĩnh trong Liên minh đứng về phái ôn hòa. Ngay sau một vài hoạt động lớn của Liên minh, Rizal bị bắt và chịu án lưu đày. Ông cuối cùng bị hành quyết vào ngày 30/12/1896 với tội danh nổi loạn. Ngày nay, đây là một ngày lễ của Philippines và José Rizal được xem là một trong những anh hùng vĩ đại nhất của đất nước, ‘người Philippines đầu tiên’.

Rizal_Diplo.png
José Rizal (civilization-v-customisation.wikia.com)
Andres-Bonifacio-came-from-a-middle-class-family
Andrés Bonifacio (pinterest.com)

Cuộc cách mạng bắt đầu vào năm 1896, khi chính quyền Tây Ban Nha phát hiện ra Katipunan, một tổ chức bí mật chống thực dân. Katipunan, được thành lập bởi Andrés Bonifacio vào năm 1892, là một phong trào giải phóng mà mục tiêu của nó là độc lập với Tây Ban Nha thông qua cuộc nổi dậy có vũ trang. Các nhà lãnh đạo của Katipunan đã tổ chức thành một chính phủ cách mạng, đặt tên cho chính phủ mới thành lập ‘Haring Bayang Katagalugan’ và công khai tuyên bố một cuộc cách mạng có vũ trang trên toàn quốc. Bonifacio kêu gọi một cuộc tấn công vào thủ đô Manila. Cuộc tấn công này thất bại, tuy nhiên, các tỉnh lân cận bắt đầu nổi dậy. Đặc biệt, quân nổi dậy ở tỉnh Cavite do Mariano Alvarez và Emilio Aguinaldo (những người thuộc 2 phe khác nhau của Katipunan) giành được những chiến thắng ban đầu.

hbb2w2na69ny.jpg
Emilio Aguinaldo (reddit.com)

Một cuộc tranh giành quyền lực trong số những nhà cách mạng dẫn đến cái chết của Bonifacio năm 1897, và quyền lực chuyển sang Aguinaldo. Năm đó, các nhà cách mạng và người Tây Ban Nha đã ký kết Hiệp ước Biak-na-Bato, tạm dừng các vụ xung đột. Aguinaldo và các thành viên khác chuyển đến Hong Kong. Một năm sau đó, Aguinaldo liên minh không chính thức với Hoa Kỳ, trở về Philippines và tiếp tục các cuộc tấn công chống lại người Tây Ban Nha. Ngày 28/5/1898, Aguinaldo tập trung một lực lượng khoảng 18,000 quân và chống lại một lực lượng nhỏ quân Tây Ban Nha tại Alapan, tỉnh Cavite. Quân đội Philippines chiến thắng và Aguinaldo lần đầu tiên giương lá cờ Philippines trước công chúng tại Teatro Caviteño, thành phố Cavite. Ngày nay, ngày quốc kỳ 28/5 hàng năm được tổ chức nhằm kỉ niệm chiến thắng này.

blogpics
Aguinaldo lần đầu tiên giương lá cờ Philippines tại Cavite (pinsdaddy.com)

Vào tháng 6/1898, quân nổi dậy đã giành quyền kiểm soát gần như toàn bộ Philippines, ngoại trừ Manila. Vào ngày 12/6/1898, Aguinaldo đã ban hành Tuyên ngôn độc lập của Philippines. Mặc dù điều này có nghĩa là ngày kết thúc của cuộc cách mạng, cả Tây Ban Nha lẫn Hoa Kỳ đều không công nhận sự độc lập của Philippines. Sự cai trị của người Tây Ban Nha của Philippines chỉ chính thức kết thúc với Hiệp ước Paris năm 1898, cũng đã chấm dứt Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ. Trong hiệp ước, Tây Ban Nha đã nhượng quyền kiểm soát Philippines và các lãnh thổ khác sang Hoa Kỳ.

3. Lá cờ của Katipunan

250px-Philippine_revolution_flag_kkk1.jpg
Lá cờ đầu tiên của Katipunan (wikipedia.org)

Lá cờ đầu tiên của tổ chức Katipunan có màu đỏ và 3 chữ K màu trắng, viết tắt tên đầy đủ của tổ chức: Kataas-taasang Kagalang-galangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan. Nghĩa là: Tổ chức Hòa bình tối cao của những đứa con của Tổ quốc.

Katipunan sau đó sử dụng một lá cờ mới vào năm 1897 trong một cuộc họp tại tỉnh Cavite, mang hình ảnh một mặt trời Cách mạng màu trắng, lấy cảm hứng từ các cuộc Cách mạng giành độc lập của Argentina Uruguay, và 8 cánh mặt trời tượng trưng cho 8 tỉnh Philippines tham gia Cách mạng.

Flag_of_the_Tagalog_people
Lá cờ Katipunan mới năm 1897 (wikipedia.org)
Amorsolo's_The_Making_of_the_Philippine_Flag.png
Bức tranh ‘Khung cảnh thêu cờ Philippines’ (pinterest.com)

Sau đó lá cờ cho một Philippines độc lập được Emilio Aguinaldo hình dung ra trong khi ông đang ở Hong Kong năm 1897. Lá quốc kỳ đầu tiên được thêu hoàn toàn bằng tay bởi Marcela Marino de Agoncillo, con gái của bà Lorenza và bà Delfina Herbosa de Natividad. Đó chính là lá cờ đã tung bay trong tay lãnh tụ Aguinaldo sau chiến thắng Alapan tại Cavite, tượng trưng cho một bình minh mới của Philippines, một quốc gia độc lập và tự chủ.

Philippines_Aguinaldo_flag_(obverse)
Lá quốc kỳ đầu tiên của Philippines (wikipedia.org)

Nguồn: 

https://vi.wikipedia.org/wiki/Philippines

https://en.wikipedia.org/wiki/Coat_of_arms_of_the_Philippines

https://en.wikipedia.org/wiki/Flag_of_the_Philippines

https://en.wikipedia.org/wiki/Philippine_mythology

https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Philippines

http://www.filipiknow.net/philippine-mythology-gods-and-goddesses/

https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Philippines

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s