Ả Rập Saudi: Thanh gươm Ả Rập

Tại Ả Rập Saudi, thanh gươm Ả Rập được các chiến binh Hồi giáo đặc biệt tôn thờ, bởi nó nhắc họ nhớ về 2 nhân vật vĩ đại là nhà tiên tri Muhammad và quốc vương Ibn Saud. Nó cũng tượng trưng cho công cuộc thánh chiến Jihad thiêng liêng, nghĩa vụ bắt buộc của một tín đồ Hồi giáo.

physical-location-map-of-saudi-arabia-highlighted-continent.jpg
(maphill.com)

Ả Rập Saudi nằm ở Tây Á, chiếm phần lớn bán đảo Ả Rập, là quốc gia rộng lớn thứ 2 trong thế giới Ả Rập sau Algérie. Ả Rập Saudi đôi khi được gọi là ‘Vùng đất 2 Thánh đường’ để ám chỉ Mecca và Medina, 2 địa điểm linh thiêng nhất trong Hồi giáo. Phong trào tôn giáo Wahhabi cực bảo thủ thuộc phái Hồi giáo Sunni được xem là ‘đặc điểm nổi bật của văn hóa Ả Rập Saudi’, được truyền bá toàn cầu phần lớn nhờ tài trợ từ mậu dịch dầu khí. Đây là quốc gia sản xuất và xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới. Ả Rập Saudi được nhìn nhận là một cường quốc khu vực và cường quốc bậc trung.

Mohammad.jpg
Nhà tiên tri Muhammad (haikudeck.com)

Lãnh thổ Ả Rập Saudi ngày nay khi xưa là 4 khu vực riêng biệt: Hejaz, Nejd, bộ phận của Đông Ả Rập (Al-Ahsa) và Nam Ả Rập (‘Asir). Nhà tiên tri Hồi giáo Muhammad sinh tại Mecca vào khoảng năm 571. Đến đầu thế kỷ 7, Muhammad thống nhất các bộ lạc khác nhau trên bán đảo và lập nên một chính thể Hồi giáo duy nhất. Sau khi Muhammad từ trần vào năm 632, các môn đồ của ông nhanh chóng bành trướng lãnh thổ Hồi giáo ra ngoài bán đảo Ả Rập, chinh phục được một lãnh thổ rộng lớn (từ bán đảo Iberia đến Pakistan ngày nay).

Trong thế kỷ 16, Đế quốc Ottoman sáp nhập khu vực duyên hải biển Đỏ và vịnh Ba Tư và yêu sách quyền bá chủ đối với khu vực nội lục. Mức độ kiểm soát của Ottoman đối với các vùng đất này thay đổi trong 400 năm sau đó.

en-ibn-saud.jpg
Muhammad bin Saud (pinterest.com)

Hoàng tộc Al Saud hiện nay khởi nguồn tại Nejd thuộc trung tâm bán đảo Ả Rập vào năm 1744, khi người sáng lập triều đại là Muhammad bin Saud hội quân với người sáng lập phong trào Wahhabi là Muhammad ibn Abd al-Wahhab. Liên minh này hình thành trong thế kỷ 18 giúp cung cấp động lực để gia tộc Saud bành trướng và vẫn là cơ sở của quyền lực triều đại Ả Rập Saudi ngày nay.

Quốc gia đầu tiên của gia tộc Saud được thành lập vào năm 1744, quốc gia này bành trướng nhanh chóng và trong thời gian ngắn từng kiểm soát hầu hết lãnh thổ hiện nay của Ả Rập Saudi, song đến năm 1818 thì bị Phó vương Ai Cập của Ottoman tiêu diệt. Quốc gia thứ 2 của gia tộc Saud có quy mô nhỏ hơn nhiều được thành lập vào năm 1824 và chủ yếu nằm tại Nejd. Trong suốt thời gian còn lại của thế kỷ 19, gia tộc Saud tranh giành quyền kiểm soát Ả Rập Saudi với một gia tộc thống trị Ả Rập khác là Rashid. Năm 1891, gia tộc Rashid giành thắng lợi và gia tộc Saud bị đẩy đi lưu vong tại Kuwait.

Ibn_Saud.png
Ibn Saud (wikiwand.com)

Khởi đầu thế kỷ 20, Đế quốc Ottoman tiếp tục kiểm soát hầu hết bán đảo. Năm 1902, Abdul Aziz, sau này gọi là Ibn Saud, tái chiếm Riyadh giúp gia tộc Saud trở về Nejd. Ibn Saud, với sự giúp đỡ từ đội quân bộ lạc Ikhwan lấy cảm hứng từ giáo phái Wahhabi, chiếm được Al-Ahsa (Đông Ả Rập) từ Ottoman vào năm 1913.

Thắng lợi của Đồng Minh trong Chiến tranh thế giới I dẫn đến kết thúc quyền bá chủ và kiểm soát của Ottoman tại bán đảo Ả Rập. Ibn Saud tiếp tục đấu tranh với gia tộc Rashid và sau chiến thắng cuối cùng trước gia tộc này, ông lấy hiệu là Sultan của Nejd vào năm 1921. Nhờ giúp đỡ từ quân Ikhwan, ông chinh phục Hejaz và vào ngày 10/1/1926, Ibn Saud tự xưng là Quốc vương Hejaz. 1 năm sau, ông lấy thêm hiệu là Quốc vương Nejd.

ikhwan_guysasdas.jpg
Đội quân Ikhwan (chekhabara.com)

Sau khi chinh phục Hejaz, mục tiêu của giới lãnh đạo Ikhwan chuyển sang bành trướng lãnh địa Wahhabi đến các xứ bảo hộ của Anh. Tuy nhiên, Ibn Saud phản đối việc này do nhận thức được nguy hiểm từ một cuộc xung đột trực tiếp với Anh. Trong khi đó, Ikhwan trở nên thất vọng trước các chính sách đối nội của Ibn Saud. Do đó, họ quay sang chống lại ông nhưng cuốu cùng thất bại vào năm 1929. Năm 1932, 2 vương quốc Hejaz và Nejd được Ibn Saud thống nhất thành Vương quốc Ả Rập Saudi. Ả Rập Saudi từ đó là một quốc gia quân chủ chuyên chế, thực chất là một chế độ độc tài thế tập do các dòng Hồi giáo cai trị.

Biểu tượng có thể nhìn thấy rõ trên quốc kỳ và quốc huy của Ả Rập Saudi là thanh gươm lưỡi cong saif, tượng trưng cho sức mạnh quân sự trong các cuộc thánh chiến để bảo vệ Hồi giáo, đất nước và sự nghiêm khắc của công lý. Đồng thời nó cũng là biểu tượng của dòng họ Saud, triều đại thống trị Vương quốc Ả Rập Saudi.

1. Thanh gươm Ả Rập

ph-0.jpg
Thanh gươm saif (kknews.cc)

Thanh gươm lưỡi cong scimitar trong tiếng Ả Rập gọi là saif, là một loại gươm có lưỡi tương đối rộng và cong, nguồn gốc từ Trung Đông. Chúng được tìm thấy ở đa số các đất nước mà người Ả Rập từng sinh sống và có những đặc điểm riêng tùy theo khu vực được sản xuất. Các nhà sử học Ả Rập phân thành 2 loại kiếm là Saif Anith làm từ sắt và Saif Fulath hoặc Muzakka làm từ thép. Loại vũ khí này đã lan rộng khắp Trung Đông từ trước thời đại Hồi giáo vào thế kỷ thứ 7.

Gươm saif được sử dụng chủ yếu trên lưng ngựa vì trọng lượng tương đối nhẹ của chúng so với những loại kiếm lớn hơn, và thiết kế cong của chúng đặc biệt thích hợp cho việc chém kẻ thù trên lưng ngựa. Lý do là lưỡi gươm cong sẽ cho phép kỵ binh tấn công kẻ thù trong khi vẫn tiếp tục cưỡi ngựa mà không lo bị mắc kẹt khi đâm thẳng bằng những thanh kiếm của phương Tây.

Araby_warhammer_fantasy_army_book_pdf_cover.jpg
Kỵ binh Ả Rập sử dụng gươm Saif (pinterest.co.uk)

Những thanh gươm được chế tạo tại Mu’tah, Jordan, được gọi là những thanh Mashrafiya, được xem là tốt đến nỗi mà tiên tri Muhammad đã phát một lệnh tấn công vào thành phố này năm 629 chỉ để chiếm lấy những thanh gươm tuyệt hảo này. Bộ tộc của tiên tri Muhammad từng được xem là những người chế tạo vũ khí và sở hữu một số lượng lớn binh khí được cất trữ tại Medina. Vào thời đại hoàng kim và lan rộng của Hồi giáo, thanh kiếm Ả Rập được các chiến binh Hồi giáo đặc biệt tôn thờ, bởi chúng nhắc họ nhớ về nhà tiên tri Muhammad.

7 nơi nổi tiếng về rèn kiếm Ả Rập là Yemen, Khorasan (Iran), Damascus (Syria), Ai Cập, Byzantium, Sri Lanka và Qalah. Vào cuối thế kỷ 13, chỉ còn 4 trong số 7 nơi này còn phát triển nghề rèn kiếm. Trong khi Khorasan và Damascus bị người Mông Cổ đánh chiếm thì Byzantium bị chính những hiệp sĩ Thập tự chinh phục vào Cuộc thập tự chinh thứ 4. Thanh gươm Ả Rập biến mất hoàn toàn vào thế kỷ 16, khi quân Ottoman chiếm được Ai Cập vào năm 1517 và Yemen năm 1560. Cả quân Mông Cổ, Thập tự và Ottoman đều không tỏ ra hứng thú với những thanh gươm Ả Rập khi họ đã có những vũ khí truyền thống của riêng mình.

Desktop9.jpg
Vũ khí của quân Ottoman – Thập tự – Mông Cổ

2. Những thanh gươm saif nổi tiếng

  • Tiên tri Muhammad từng sở hữu 9 thanh kiếm, 2 thanh nhờ thừa kế, 3 thanh là chiến lợi phẩm và số còn lại là quà tặng. 8 trong số 9 thanh kiếm này hiện đang được trưng bày tại bảo tàng Cung điện Topkapi, Thổ Nhĩ Kỳ. Thanh thứ 9 hiện đang ở Cairo, Ai Cập.
Muhammad_Swords.JPG
Những thanh kiếm của Muhammad (spiritriau.com)
  • Theo dòng Hồi giáo Sunni, sau cái chết của tiên tri Muhammad, có 4 vị Hồi vương Caliph thuộc triều đại Rashidun thừa kế ngôi của ông là Abu Bakr (cha vợ của Muhammad), Umar, Uthman và Ali. Cả 4 thanh kiếm của 4 vị Hồi vương này cũng đang được cất giữ tại bảo tàng Cung điện Topkapi, Thổ Nhĩ Kỳ.
hirkaiserif1.jpg
(mmabbasi.com)
  • Hồi vương Ali là em họ và con rể của nhà tiên tri Muhammad, cai trị vương quốc Hồi giáo từ năm 656-661. Theo truyền thuyết, ông còn sở hữu một thanh kiếm thần thánh nữa gọi là Zulfiqar. Theo một số tài liệu cổ, thanh kiếm Zulfiqar được Tổng lãnh thiên thần Gabriel mang tới từ ThiÊn Chúa, và Muhammad đã trao kiếm Zulfiqar cho Ali trong trận đánh Uhud chống lại phe bảo thủ Mecca vì ngưỡng mộ sức mạnh của Ali trên chiến trường. Thanh kiếm Zulfiqar là một biểu tượng của đức tin Hồi giáo và được hàng triệu người ngưỡng mộ.
3bed2880fd75ce7da8b013b330cf1d97.jpg
Thanh Zulfiqar (imgrid.net)

Hồi vương Saladin vào thời Trung Cổ từng sở hữu thanh kiếm Damascus, được xem là thanh kiếm sắc bén nhất trong lịch sử, có thể chém xuyên qua áo giáp, khiên chắn và thậm chí là kiếm của quân Thập tự chinh mà không hề sức mẻ. Thanh kiếm này được rèn từ thép Damascus tại Syria, rất chắc chắn, rất khó vỡ, nhưng lại rất nhẹ và mỏng, lưỡi lại đàn hồi tốt và có thể mài rất bén do loại thép này có chứa các sợi nano carbon. Dưới góc nhìn của Hồi giáo, thanh kiếm Damascus là biểu tượng của sự ngăn chặn các cuộc Thập tự chinh của quân Kitô giáo.

1300_03-1.jpg
Thanh gươm Damascus (globalblog.posco.com)

3. Biểu tượng của Jihad

Thanh gươm saif là biểu tượng của công cuộc thánh chiến Jihad của Hồi giáo, nghĩa vụ bắt buộc của các tín đồ Hồi giáo để bành trướng đức tin của họ bằng nhiều cách, đôi khi là bằng chiến tranh. Một tín đồ Hồi giáo có thể thực hiện Jihad bằng ‘trái tim, lưỡi, đôi bàn tay hoặc bằng thanh kiếm’. Các khu vực mà Hồi giáo đã chinh phục và thống trị, được xem là dar al-Islam ‘Nhà của Hồi giáo’, những vùng đất bên ngoài là dar al-harb, nhiệm vụ của Jihad là hợp nhất các khu vực này vào dar al-Islam và thiết lập nên hòa bình toàn cầu. Mục đích cuối cùng của Jihad không phải là truyền đạo, mà là mở rộng và bảo vệ Nhà nước Hồi giáo, cho đến khi toàn nhân loại chịu ảnh hưởng của Hồi giáo và thần phục Nhà nước Hồi giáo. Có thể có những cuộc đình chiến, nhưng sẽ không có hòa bình vĩnh viễn cho đến khi mục tiêu này thành hiện thực.

vlcsnap-2016-06-29-12h59m01s200.png
(harakatuna.com)

Sau cái chết của nhà tiên tri Muhammad, trong thời kỳ đầu của Hồi giáo vào thế kỷ thứ 7, các Nhà nước Hồi giáo gọi là Caliphate lần lượt được thành lập, gồm triều đại Rashidun (632–661), Umayyad (661–750), Abbasid (750–1517), Ottoman (1517–1924). Jihad kết hợp với truyền giáo và hoạt động thương mại đã mở rộng lãnh thổ Hồi giáo đến hàng triệu tín đồ, Hồi giáo từ thánh địa Mecca đã mở rộng tầm ảnh hưởng đến cả Thái Bình Dương và Đại Tây Dương, hình thành nên Thế giới Hồi giáo. 2 đế chế cản trở bước tiến của Hồi giáo là triều đại Sassanid Ba Tư và Đế chế Byzantine, nhưng cuối cùng đều bị khuất phục.

Người dân của Thế giới Hồi giáo đã tạo nên vô số những trung tâm văn hóa và khoa học tinh vi với các mạng lưới thương mại rộng lớn. Những nhà du hành, khoa học, thợ săn, toán học, bác sĩ và triết gia lỗi lạc đã góp phần làm nên Thời đại Hoàng kim của Hồi giáo. Đến ngày nay, Hồi giáo đã trở thành tôn giáo lớn thứ 2 Thế giới sau Kitô giáo, với hơn 1.6 tỉ tín đồ.

islamspread.jpg
(pinterest.com)

4. Trong văn hóa Ả Rập

Ardah là tên gọi một điệu múa kiếm truyền thống chỉ dành cho nam giới tại Ả Rập Saudi. Màn trình diễn bao gồm 2 hàng người đối diện nhau, múa với kiếm kết hợp với đánh trống và đọc thơ. Điệu nhảy này vốn được trình diễn bởi các thành viên nam của các bộ tộc vùng Nejd trước khi lên đường lâm trận nhằm thể hiện sức mạnh quân sự của một bộ lạc và tăng sĩ khí cho quân lính. Nhưng ngày nay nó thường được tất cả các bộ tộc tại Ả Rập Saudi tổ chức để đánh dấu sự bắt đầu của các lễ hội tôn giáo, đám cưới, các sự kiện văn hóa của quốc gia, như lễ hội Jenadriyah.

jpeg.jpg
Tổng thống Mỹ Donald Trump tham gia điệu múa kiếm Ardah cùng vua Salman năm 2017 (alayam.com)

Tại Ả Rập Saudi, thanh kiếm còn là công cụ chính để thi hành án tử hình bằng hình phạt chặt đầu dã man và nghiêm khắc, hình thức tử hình phổ biến nhất tại đây. Ả Rập Saudi có một hệ thống tư pháp hình sự dựa trên bộ luật Sharia cứng nhắc của đạo Hồi.

Một buổi hành hình chém đầu thường được diễn ra trước công chúng vào khoảng 9 giờ sáng. Phạm nhân bước vào quảng trường và quỳ gối trước mặt đao phủ. Người đao phủ sử dụng một thanh kiếm gọi là sulthan để thực thi án tử. Sau đó, một viên cảnh sát sẽ công bố tội danh mà người tử tù phạm phải và rằng quá trình hành án đã hoàn thành. Một đao phủ chuyên nghiệp có thể chém đầu đến tận 10 người trong một ngày.

saudi-arabia-beheadings-rights.si.jpg
Chặt đầu vẫn còn là một hình thức tử hình tại Ả Rập Saudi (vice.com)

4. Trở thành biểu tượng quốc gia

Nhà Al Saud, gia tộc ca trị Ả Rập Saudi từ lâu đã có liên quan mật thiết với phong trào tôn giáo Wahhabi. Phong trào này từ thế kỷ thứ 18 đã sử dụng lời tuyên thệ shahada trên lá cờ của mình. Shahada là tín điều cơ bản của Hồi giáo về tính duy nhất của Thượng đế và sự chấp nhận Muhammad là tiên tri của Thượng đế.

Không có thánh thần ngoài Allah và Muhammad là tiên tri của Ngài.

Đến năm 1902, Ibn Saud, lãnh đạo của gia tộc Al Saud và quốc vương tương lai của Ả Rập Saudi đã thêm một thanh kiếm lên trên lá cờ này, tượng trưng cho gia tộc của mình. Gia tộc Saud có hàng ngàn thành viên, những người nắm quyền tối cao hiện nay đều là con cháu của vua Ibn Saud. Người có ảnh hưởng nhất trong gia tộc này là người nắm giữ chức vị Vua Ả Rập Saudi. Luật thừa kế của Ả Rập Saudi quy định ngai vàng được truyền cho các con trai của vị vua đầu tiên, rồi mới truyền đến các cháu trai. Cái tên ‘Saudi’ chính là bắt nguồn từ tên của gia tộc này, thể hiện quan điểm quốc gia là tài sản cá nhân của gia tộc.

750px-Flag_of_Saudi_Arabia.jpg
Quốc kỳ Ả Rập Saudi (wikipedia.org)

2 thanh kiếm bắt chéo trên quốc huy của Ả Rập Saudi thể hiện cho sự thống nhất của Vương quốc Hejaz và Vương quốc Nejd thành Vương quốc Ả Rập Saudi dưới thời vua Ibn Saud. Cây cọ tượng trưng cho tài sản của quốc gia gồm nhân dân, di sản, lịch sử và tài nguyên. 2 thanh kiếm còn thể hiện cho sức mạnh quân sự bảo vệ đất nước.

275px-Coat_of_arms_of_Saudi_Arabia
Quốc huy Ả Rập Saudi (wikipedia.org)

Từng là một phần lãnh thổ thuộc Ả Rập Saudi, quốc huy ngày nay của Qatar cũng có những biểu tượng tương tự:

Emblem_of_Qatar.jpg
Quốc huy Qatar (wikipedia.org)

Nguồn:

https://baomoi.com/bieu-tuong-la-lung-tren-quoc-ky-cac-nuoc-phan-2/c/16027514.epi

https://vi.wikipedia.org/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_X%C3%AA_%C3%9At

https://en.wikipedia.org/wiki/Flag_of_Saudi_Arabia

https://en.wikipedia.org/wiki/Emblem_of_Saudi_Arabia

https://en.wikipedia.org/wiki/Scimitar

https://en.wikipedia.org/wiki/Arabic_sword

https://en.wikipedia.org/wiki/Zulfiqar

http://globalblog.posco.com/hero-islam-saladins-damascus-blade/

https://en.wikipedia.org/wiki/Spread_of_Islam

https://en.wikipedia.org/wiki/Shahada

https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Saud

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s